Britt Verbeeck
-
27/03/2026
De Kamer keurde recent een wetsvoorstel goed dat het mantelzorgverlof voor werkenden flexibeler maakt. Tegelijk werden bijkomende maatregelen genomen voor werkloze mantelzorgers, die door eerdere hervormingen hun uitkering dreigden te verliezen. Een noodzakelijke ingreep, maar opnieuw een die vooral symptomen aanpakt.
Sinds 1 maart 2026 geldt een aangepaste regeling voor werkzoekenden die mantelzorg opnemen: zij kunnen onder bepaalde voorwaarden tijdelijk vrijgesteld worden van de verplichting om werk te zoeken. Tijdens die periode moeten ze niet beschikbaar zijn voor de arbeidsmarkt, mogen ze een jobaanbod weigeren en ontvangen ze een verhoogde vrijstellingsuitkering. Die lag vroeger tussen 316 en 390 euro, maar bedraagt nu ongeveer 746 euro per maand, vergelijkbaar met een werkloosheidsuitkering voor een samenwonende. Ook jonge mantelzorgers met een inschakelingsuitkering krijgen een hogere vergoeding.
De regeling kwam er nadat duidelijk werd dat de hervorming van de werkloosheidsreglementering mantelzorgers dreigde te raken. Door de beperking van de werkloosheid in de tijd dreigden veel mantelzorgers hun uitkering te verliezen vanaf 1 maart, terwijl zij vaak niet kunnen werken door de intensieve zorg voor een naaste. Steunpunt Mantelzorg en andere mantelzorgverenigingen trokken hierover aan de alarmbel, waarna minister van Werk David Clarinval bijkomende maatregelen aankondigde.
Daarnaast werd ook het statuut van werkende mantelzorgers aangepast. Het systeem van mantelzorgverlof wordt flexibeler: zo kan het verlof voortaan ook per week worden opgenomen in plaats van enkel per maand. De maximale duur van zes maanden kan bovendien flexibeler ingezet worden voor eenzelfde zorgbehoevende persoon, en de erkenning als mantelzorger kan meteen voor twee jaar gelden, met mogelijkheid tot verlenging.
Voor werkloze mantelzorgers wordt de officiële erkenning via het ziekenfonds een belangrijk criterium om een vrijstelling te krijgen. Mantelzorgers die hun uitkering al verloren of dreigen te verliezen, kunnen hun aanvraag nog tot 31 maart 2026 indienen met terugwerkende kracht. Daarbij volstaat tijdelijk een attest van de mutualiteit, ook als de aanvraag niet vooraf gebeurde.
De aanpassing geeft sommige mantelzorgers tijdelijk meer ademruimte. Tegelijk verandert ze weinig aan een fundamenteel probleem: zorg wordt in ons beleid nog steeds behandeld als een uitzondering op “echt werk”.
Dat was ook de kern van een gezamenlijke opinie van de Zorgcoalitie, waar Femma deel van uitmaakt. Daarin wezen we erop dat mantelzorgers vandaag te vaak moeten kiezen tussen zorgen voor een naaste en hun eigen bestaanszekerheid. Wanneer professionele zorg tekortschiet, verschuift de verantwoordelijkheid naar gezinnen en naar “mensen in de buurt”. In de praktijk zijn het nog altijd vooral vrouwen die deze onbetaalde zorg opnemen – vaak met gevolgen voor hun inkomen, loopbaan en pensioen.
Nieuwe uitzonderingsregelingen voor specifieke groepen lossen dat structurele probleem niet op. Ze bevestigen net het idee dat zorg iets bijkomstigs is, waarvoor telkens aparte voorwaarden en tijdelijke oplossingen nodig zijn.
Voor Femma en de Zorgcoalitie moet het debat daarom fundamenteel anders gevoerd worden. Zorg is geen randfenomeen maar een basis van onze samenleving en economie. Dat vraagt duidelijke keuzes: sterke publieke zorgvoorzieningen, sociale bescherming die rekening houdt met periodes van zorg, en een arbeidsorganisatie die zorg écht combineerbaar maakt – bijvoorbeeld via kortere werkweken.
Want zonder zorg valt alles stil.
Alle praktische informatie over de voorwaarden en de aanvraagprocedure vind je op de website van de RVA: Je kan ook steeds terecht bij het Steunpunt Mantelzorg
Bronnen
Wenst u een vrijstelling aan te vragen als mantelzorger?
https://www.hln.be/binnenland/kamer-akkoord-met-flexibeler-mantelzorgverlof-en-beter-statuut-voor-mantelzorgers-zonder-job~a85d00ad/
