Wat als Hilary Clinton de eerste vrouwelijke president van de VS wordt?

{$items.title}

Deze week gaan de Amerikanen naar de stembus. Nooit eerder was de kans zo groot dat de Verenigde Staten straks bestuurd worden door een vrouw. Samen met VRT-journalist Tom Van de Weghe filosoferen we over een misschien wel historische verkiezingsuitslag.

Fotocredit: CC BY-SA 2.0_Gage Skidmore

Tom Van de Weghe woonde jarenlang met zijn gezin in Maryland, net buiten Washington. Vlak voordat hij terug naar België verhuisde, reisde hij naar alle hoeken van de Verenigde Staten en ontmoette daar vele verschillende doorsnee Amerikanen.

Op papier was er nooit eerder een presidentskandidaat die meer geschikt is voor het presidentschap dan Clinton. Ze was advocaat, senator, minister van Buitenlandse Zaken en natuurlijk First Lady toen echtgenoot Bill Clinton president was. En ze zou natuurlijk de eerste vrouwelijke president ooit kunnen worden van de VS. Toch is het zo vlak voor de stembusgang alles behalve een gelopen race.

Tom, hoe verklaar je dat?
Tom: ‘Ik gaf Donald Trump net als vele anderen geen kans. Maar daar hebben we ons dus ernstig in vergist. Trump is onpopulair bij een aanzienlijk deel van de bevolking, maar dat is Clinton ook. Er is een Amerika dat voor Trump is en er is een Amerika dat voor Clinton is. Je zou bijna op de kaart een grens kunnen trekken tussen de twee delen die Amerika vroeger scheidde door de burgeroorlog. Zuid voor Trump en Noord voor Clinton.

Toch ligt het ingewikkelder. Je kan niet zeggen dat enkel de blanke, gefrustreerde laagopgeleide Amerikaan voor Trump is. Dat beeld dat wij hebben, klopt niet. Het treffende is dat Trump juist bij alle lagen van de bevolking weet te scoren.

Natuurlijk zal het overgrote merendeel van de zwarten, latino’s, vrouwen en jongeren niet voor hem kiezen. Daar doet hij veel te denigrerende uitspraken over, maar het feit is dat hij spreekt zoals veel mensen denken. Dat is zijn grote sterkte. Daarnaast is hij de man van het grote geld. Hij is de verpersoonlijking geworden van de Amerikaanse droom. Iets waar veel Amerikanen nog altijd van dromen.’

Waarom is Clinton ondanks haar indrukwekkende staat van dienst ook zo onpopulair?

‘Sommigen zeggen dat kiezen tussen Clinton enTrump is als kiezen tussen sterven aan kanker of sterven aan een hartaanval. Het is beide niet fijn. Ik heb niet veel Amerikanen ontmoet die ten volle achter één van de kandidaten staan. Dat Clinton een indrukwekkend palmares heeft, is een feit. Maar niet iedereen ziet dat als een voordeel. Velen willen juist een outsider aan de macht omdat ze zich bedrogen voelen door het systeem.

Clinton wordt vereenzelvigd met de gevestigde macht, met grote bedrijven en met Wall Street. Wat haar ook onpopulair maakt, is dat ze veel te geheimzinnig doet. Hoe zit dat nu precies met die Clinton Foundation? Niemand weet wat daarachter zit. Ook het constante liegen wordt haar niet in dank afgenomen.’

Hoe komt het dat Clinton in de verkiezingsstrijd zo weinig heeft uitpakt met het feit dat Amerika voor het eerst een vrouw als president kan hebben?

‘Puur campagne strategisch zou het geen slimme set zijn om het puur op het vrouw-zijn te spelen. Er zijn wel thema’s die Clinton op haar congres heeft behandeld zoals ‘het glazen plafond doorbreken’, en het is een feit dat het historisch zou zijn, maar vandaag de dag is dat niet meer doorslaggevend. Dat zag je onder meer met Bernie Sanders, de democratische kandidaat die haar in de voorverkiezingen op de hielen zat.

Veel van zijn jonge, vrouwelijke aanhangers hadden de opvatting: wij als vrouwen hebben veel bereikt en het klopt dat we nog heel veel moeten bereiken. Clinton zou daarin een rol kunnen spelen, maar er zijn voor mij veel belangrijkere thema’s, zoals het hoger onderwijs betaalbaar maken.

Een deel van de vrouwen waarmee ik sprak, nam het haar niet in dank af dat ze haar man de affaire met Monica Lewinsky heeft vergeven. Zeker de republikeinse vrouwen zeggen dat ze nooit van hun leven op Hilary zullen stemmen. Het is niet feministisch om je zo te laten doen door je man voor je carrière.’

Minder dan 20% van de zetels in het parlement wordt bekleed door vrouwen. Wat dat betreft, zou Hilary als president wel een mooie eerste stap in de goede richting zijn.

‘Het gaat nog altijd heel slecht met de vrouw in de Amerikaanse politiek. Dat ligt aan verschillende zaken, maar het kiessysteem heeft een belangrijk aandeel. Veel vrouwen slagen er maar niet in om door te groeien in de politiek vanwege het kiessysteem.

In Amerika wordt gewerkt met vertegenwoordigers van districten, en veel districten hebben maar één vertegenwoordiger. Wat opvallend is, is dat je bij de districten met twee vertegenwoordigers veel vaker ziet dat er een vrouw verkozen wordt. Wat ook meespeelt, is dat de politiek nog altijd gezien wordt als een mannenstiel.

Vrouwen kunnen anno 2016 wel denken dat Amerika vooruitstrevend is, maar er is nog veel werk als het gaat om de emancipatie van de vrouw. Dat merk je als je daar woont.’

Hoe heb jij dat gemerkt toen je daar woonde?

‘Wij woonden in een betere buurt, net buiten Washington. Daar haalde de man het geld binnen en werd het logisch bevonden dat de vrouw thuis was met de kinderen. Ook al had ze gestudeerd en was ze advocate. Voor het geld moet ze niet werken en veel vrouwen vinden dat prima. Er bestaat nog een heel stereotiep beeld van de vrouw. Ook al is er een vrouwelijke minister van Justitie en is de ambassadeur van de Verenigde Naties een vrouw, er is nog veel werk aan de winkel.’

Hoe komt het dat Clinton ondanks die beeldvorming en het kiessysteem het toch zo ver heeft geschopt?

‘Ze is een vechter. Ze komt uit een gezin waarvan de vader een oer-republikein was. Hij had de conservatieve opvatting dat de man spreekt en dat wat de vrouw zegt, niet telt. Hij was altijd heel vernederend tegenover haar moeder, die overigens heel democratisch was. Maar moeder Dohorty heeft altijd geplooid omdat ze haar gezin bijeen wilde houden. 

Ze kwam zelf uit een gebroken gezin en wilde haar kinderen dat nooit aandoen. Daar heeft Hilary haar vechtlust gehaald. Mannen als haar vader, daar vecht ze al heel haar leven tegen.’

Wat als ze deze maand president wordt? Zou dat niet hetzelfde betekenen voor de vrouwen als de overwinning  van Obama was voor de zwarte bevolking van Amerika?

‘Het is een feit dat het een historische uitslag zou zijn. Als journalist mag ik geen voorkeur uitspreken, maar een vrouw als president zou een goede zaak zijn. Er zijn studies die bewijzen dat een vrouwelijk hoofd in een land veel beter is voor de ontwikkeling van het land. Het zorgt voor meer vooruitgang op verschillende vlakken.’

VRT-journalist Tom Van de Weghe schreef het boek Tom in alle staten Hij reisde de hele Verenigde Staten door. Onderweg verzamelde hij verrassende getuigenissen van Amerikanen die hij liet vertellen over de presidentsverkiezingen van november 2016 en over de thema’s die Amerika in twee kampen verdelen: economie, wapenbezit, sociale zekerheid, immigratie, religie, ethische keuzes, racisme, veiligheid en drugs.

Lees ook de blog #Imwithher van Eva Brumagne
 

Reageer