Waarom het nieuwe voltijds zo veel kansen in zich heeft

{$items.title}

Beeld je eens in hoe je leven of dat van je gezin eruit zou zien als een 30-urige werkweek het nieuwe
voltijds zou zijn.  Je krijgt meer tijd voor je naasten, voor (mantel)zorg. Er is meer ruimte om actief burger te zijn en aan vrijwilligerswerk te doen. Minder werken is ook goed voor onze planeet. Het verkleint de ongelijkheid tussen mannen en vrouwen. En door meer tijd te geven aan onbetaalde arbeid erkennen we ook expliciet de waarde ervan. Achter ons Femmavoorstel voor een 30-urige werkweek, waarover we deze week debatteren op Manifiesta, schuilt een samenlevingsmodel dat fundamenteel anders is dan het huidige.

Een kortere (betaalde) werkweek biedt niet alleen een antwoord op de moeilijke combinatie tussen betaald werken en onze onbetaalde arbeid, maar ook op de economische, ecologische en welzijnsuitdagingen waar we voor staan.

30-urenwerkweek als antwoord op combinatiestress en voor gendergelijkheid
Met de 30-urenwerkweek als nieuwe norm voor het voltijds geven we vrouwen en mannen meer tijd om de verschillende rollen die zij opnemen, beter op elkaar af te stemmen. We maken expliciet meer tijd vrij voor onbetaalde arbeid, die zeer waardevol is, maar sterk onder druk staat door de dominantie van de betaalde arbeid.
De 30-urenweek betekent op vlak van gendergelijkheid een belangrijke stap vooruit door loopbanen die typisch meer met vrouwen geassocieerd worden, te valideren. We stappen af van het idee dat iedereen de ‘mannelijke’ norm van een 40-uren werkweek moet nastreven. Zo veranderen we de normen en verwachtingen over wat ‘normaal’ is. We geven mannen en vrouwen de kans om betaald en onbetaald werk meer gelijk te delen. Laat het duidelijk zijn dat dit past binnen een groter verhaal (dat je vindt op www.femma.be) en dat alleen het verminderen van de arbeidsduur geen garantie is op een meer gelijke verdeling van arbeid en zorg tussen partners.

30-uren als antwoord op de ecologische crisis
Willen we onze (planetaire) toekomst veilig stellen, dan moeten we ons fundamenteel anders organiseren. Het verminderen van loonarbeidsuren doet het energieverbruik en de uitstoot van broeikasgassen dalen.
Wanneer we lange uren loonarbeiden en steeds het gevoel hebben dat we tijd tekort komen, weerspiegelt zich dat in ons koopgedrag. We zoeken naar middelen en diensten waarvan we denken dat ze ons tijd te besparen: kant-en-klare maaltijden, verpakte groenten, gemotoriseerde voertuigen, vliegtickets, een hele resem elektrische apparaten,… Aan vele van die producten hangt een stevig milieu- en energieprijskaartje. Nemen we ons transport. Hoe sneller we op onze bestemming willen aankomen, hoe groter de milieu-impact van die keuze: te voet, met de fiets, het openbaar vervoer, de auto, het vliegtuig. Huishoudens die minder uren professioneel werken, hebben meer tijd om anders te gaan leven. Ze hebben minder nood aan zaken die we ‘voor ons gemak’ kopen maar die een enorme impact hebben op onze leefomgeving.

Daarnaast is er ook nog het schaaleffect. Dat legt de relatie tussen productiviteitsgroei en de milieu- impact. Wanneer de productiviteitsgroei toeneemt, bij een vast aantal werkuren, stijgt de output en de consumptie en bijgevolg de ecologische impact. Met technologische veranderingen proberen we de negatieve milieueffecten van de output en de consumptie te minderen (denk maar
aan groene energie). Maar tot op heden zijn we daar onvoldoende in geslaagd. Dus moeten we ook het aantal loonarbeidsuren terugschroeven door productiviteitsgroei niet om te zetten in inkomen maar wel in tijd. Zo verkleinen we de toename van output en consumptie en dus de negatieve milieu effecten.

30-urenwerkweek voor een meer ontspannen economie en werknemers
De keuze voor het nieuwe voltijds valt samen met de keuze voor een economie die ten dienste staat van het welzijn en niet van het blind najagen van groei.
Herverdelen van werk tussen mensen
Enerzijds is er een grote groep werkzoekenden, anderzijds een grote groep overwerkte mensen met een job. Beide groepen, zij die te weinig hebben en zij die te veel hebben, ervaren een negatieve impact op hun gezondheid. Een 30-urenwerkweek kan voor beiden deel zijn van de oplossing. Voor diegene die overwerkt zijn, is het een kans om hun tijd anders te besteden en te kiezen voor een rustiger werktempo. De verschillende rollen die ze bekleden, kunnen ze beter op elkaar afstemmen. De tijd en de jobs die vrijkomen, bieden dan weer een opportuniteit voor zij die werkloos zijn. Het hebben van een job kan hun welzijn opkrikken, niet alleen wegens het inkomen, maar ook omdat een job sociale contacten, status en een gevoel van eigenwaarde met zich mee brengt.
Herverdelen van werk tussen levensfasen
Er moet niet enkel een herverdeling tussen mensen plaatsvinden, maar ook tussen levensfasen. Onze samenleving legt een patroon op, waarin mensen na een lange periode van opleiding in een drukke levensfase terechtkomen waarin ze zowel de carrière als het gezin moeten uitbouwen. Met als gevolg dat ze op een relatief korte periode hard werken,
zichzelf voorbij hollen, uitgeblust raken en vroegtijdig op pensioen gaan. De gemiddelde effectieve uittredingsleeftijd ligt op 59,1 jaar (in 2010), terwijl de wettelijke pensioenleeftijd 65 jaar is. De citroenloopbaan weerspiegelt zich ook in stijgend ziekteverzuim en burn-out. De loopbaan zal meer verspreid en minder intens zijn, zodat men langer kan en wil werken en zo ook op latere leeftijd kan profiteren van de positieve aspecten die een job met zich mee kan brengen: een gevoel van identiteit, een doelstelling, sociale contacten, actief bezig zijn,….

30- urenwerkweek voor een actief burgerschap en gemeenschapsgevoel
Maar professionele arbeid alleen ten slotte biedt geen garantie op geluk. Ons welzijn hangt van veel factoren af. Eén daarvan is de kwaliteit van onze sociale contacten. Een 30-urenwerkweek geeft mensen meer tijd om kwaliteitsvolle relaties met familie, de kinderen, vrienden en buren te onderhouden. Bovendien geeft het mensen ook meer kans om actieve burgers te zijn, om lokaal een rol op te nemen in organisaties, om aan vrijwilligerswerk te doen. Zo versterken we ons sociaal kapitaal en het gemeenschapsgevoel. En daar kan een democratische samenleving alleen maar beter van worden.

 

Reacties

Descheemaeker Greta schreef

Wat een qwatch !!! Er zijn echt mensen die niks anders te doen hebben dan onrealistische zever te verkopen. What's in it for them? Dat zou ik graag weten.

Liesje schreef

Beste Greta,

Zo onrealistisch blijkt dit niet. Er zijn echt wel alternatieven voor de huidige ratrace.

En wat er in zit voor ons allemaal? Een kwaliteitsvoller, gezonder, gelukkiger leven!

Met vriendelijke groeten

Liesje

sabine manshoven schreef

Schitterend met al mijn bezwaren, zorgen en "negatieve uitwerking van de "vooruitgang" werd rekening gehouden...wordt vervolgd?

Filip schreef

Eindelijk een visie die me aanspreekt! Los van het feit of alle details kloppen en/of uitvoerbaar zijn, daar heb ik niet genoeg terreinkennis voor. Maar het is mij alvast overduidelijk dat het huidige systeem waarin 'meer produceren en consumeren' de motor is van 'beter worden' aan het einde van zijn Latijn is. Het systeem is er ongetwijfeld nodig geweest op zijn tijd, en dan ook de broodnodige vruchten afgeworpen, maar de tijd is gekomen voor een serieuze koerswijziging. Ons geluk zal niet nog meer groeien door nog sneller een nieuwe GSM te kopen, bij wijze van spreken. In tegendeel. Onze huidige wereldmaatschappij zit vol van ongelukkige, gefrustreerde mensen (met de nodige emotionele én economische consequenties daaraan verbonden !!), vol (ontoelaatbaar) grote contrasten tussen rijk en arm... De nieuwe menselijke welvaart is er een van gedeelde warmte, tijd en zorg voor elkaar, koesteren en je gekoesterd weten. En dat vergt een nieuwe systematiek. Wie weet, misschien wel op de leest van bovenstaande visie.

Kim schreef

Iets wordt vanzelf een standaard als maar genoeg mensen het doen.

De mogelijkheden zijn er, om 4/5 (wat ongeveer 30u is) te gaan werken. Het schoentje wringt daar waar het loon zit. Tenzij je tijdskrediet kan opnemen, moet je dus ook 1/5 van je loon laten vallen. En dat is nu net wat de meesten niet willen. Omdat ze dan ook hun levensstandaard moeten aanpassen. 1 ipv 2 auto's op de oprit, geen duur fitnessabonnement, niet meer de nieuwste e-snufjes,...

Er zijn voorbeelden genoeg van mensen die wat minder werken., bewust, om te onthaasten, om uit de rat race te kunnen stappen. Maar dat zijn mensen die meestal ook kiezen om te consuminderen.

Haast niemand zal rouwig zijn als ze morgen plots minder moeten werken, om meer tijd over te houden voor niet-betaalde arbeid. Maar vertel mensen dat ze dan ook loon moeten inleveren en ze leggen morgen weer heel de hoofdstad lam met een betoging.

Reageer