Van gedeelde zorg naar mantelzorg

{$items.title}

Dit is de derde blog van Chris in een reeks over mantelzorg.  Eerst deed ze een warme oproep om ook jouw verhaal te delen en zo mantelzorg zichtbaar te maken.  In een volgende blog deelde Chris een stuk van haar eigen verhaal.  Welke impact heeft de zorg op haar tijd?  Dit keer vertelt Chris over de taakverdeling in haar gezin.  Hoe die evolueerde, tot na het ongeval van haar man.  Nu is ze mantelzorger en dat heeft een grote invloed op de taakverdeling in huis.

Deze week vieren we onze huwelijksverjaardag. 32 jaar geleden trouwde ik met een ‘nieuwe’ man. Ik zou toen en ook vandaag geen andere gewild hebben.  Door het verkeersongeval werd mijn ‘nieuwe’ man een ‘oude’ man.  Meer dan ooit zijn we er allebei van overtuigd dat je in een huishouden de verantwoordelijkheid en de taken moet (kunnen) delen.  Ongewild kwamen wij van het ene in het andere uiterste terecht. En ik kan je verzekeren:  dat maakt een wereld van verschil!

Eerlijk verdeeld

Bijna 30 jaar werkten we met twee voltijds buitenshuis en zorgden samen voor het huishouden en voor onze dochter.  In het begin was het uitzoeken en daar hoorden discussies over normen en concrete praktijken bij.  Daarna liep het bijna 30 jaar gesmeerd. Thuis was er elke dag vers gekookt eten, brood en beleg. Het  was min of meer proper, de was en strijk waren onder controle, de tuin tamelijk goed onderhouden en de administratie en financies geregeld. We gaven ons in ons werk, waren actief als vrijwilliger en onderhielden ons sociaal netwerk. Regelmatig overlegden we rond de gezinskalender. Wie thuis was en tijd had begon alvast met  taken die moesten gebeuren. We hadden geen strikte taakverdeling. Het was druk maar meestal best haalbaar.

Waar geleerd?

Regelmatig kregen we de vraag: ‘Wat maakt dat de taakverdeling bij jullie (tamelijk goed) lukt’?  Resultaat van de opvoeding? Thuis hadden we geen rolmodel; de vaders waren kostwinner en de moeders zorgden voor het huishouden. In beide gezinnen was er wel sprake van gedeelde verantwoordelijkheid voor het huishouden. Staken we hierover iets op in het onderwijs? Beslist wel. Het doorbreken van stereotype man-vrouw-rolpatronen was  toen een hot item, zeker in menswetenschappelijke studierichtingen. Zelf spitsten we er ons op toe in projectwerk en stages. Het was een van de gespreksonderwerpen als we met vrienden op café gingen. Beïnvloed door media, politiek, ... de samenleving? Wellicht. Nu eens zwaar verontwaardigd door voorbeelden van ‘onrechtvaardige’ behandeling van vrouwen. Dan weer ondersteund door een klein stapje in de goede richting. Alleszins heen en weer geslingerd en eigenlijk toch wel ontgoocheld over de traagheid waarmee hardnekkige maatschappelijke problemen zoals M/V-ongelijkheid veranderen.

En dan is er Femma

Dan ben ik blij dat sociaal-cultureel werk, zoals ‘mijn’ vrouwenbeweging Femma op de nagel van meer gendergelijkheid blijft kloppen, al bijna 100 jaar. Op lange termijn rendeert dat.  Zonder vrouwenbeweging  zou het stemrecht voor vrouwen er in 1948 niet gekomen zijn en zouden vrouwen  in arbeidswetgeving en kieswetgeving (nog meer) aan het kortste eind trekken. Zoveel meer vrouwen zouden zich emotioneel eenzaam voelen omdat ze zich door niets of niemand erkend weten. Met het combinatiedossier betaalde en onbetaalde arbeid erkent en versterkt Femma vrouwen, individueel en in groep. Femma zet (zogenaamde) ‘persoonlijke’ keuzes en problemen op de maatschappelijke agenda. 

Een sterk draagvlak voor kwaliteitsvol combineren door mannen en vrouwen is een belangrijke voorwaarde voor structurele veranderingen in de samenleving. Daar draagt Femma alleszins een flinke steen toe bij.

Rechtvaardigheid en solidariteit

‘Waarom’ deelden we de huishoudelijke taken zolang dit kon?  ‘Waarom’ kan ik nu als mantelzorger om met het onevenwicht in taakverdeling?  En ‘waarom’ kan m’n man er zich als gebruiker (moeizaam, maar toch) bij neerleggen? Omdat we  rechtvaardigheid én solidariteit hoog in ons vaandel dragen. “Het belangrijkste is iemand te vinden met wie je principes deelt en idealen. En dat is misschien ook wat overblijft als de rest verdwijnt. Principes en idealen” schreef Maxim Februari (rechtsfilosoof, schrijver en columnist bij NRC Handelsblad) onlangs n.a.v. het overlijden van z’n partner. Het gaat dus om waarden, de drive, de wil ook én de bijhorende praktijk. ‘Woorden’ én ‘daden’ dus. Bij ons was dat lange tijd dik in orde. Sinds het ongeval blijven de waarden, de gedeelde verantwoordelijkheid en het overleg. Dat is de fond. De rest zijn vooral praktische problemen die ik nu voor een deel oplos met hulpmiddelen zoals een vaatwasser,  externe hulp en een vernieuwde kijk op het leven.

En als het moeilijk is neem ik een helicopterview. Dan zie ik dat ik lang niet de enige vrouw ben die het merendeel van de huishoudelijke taken voor haar rekening neemt:  gescheiden vrouwen met en zonder kinderen, weduwen, singles, andere vrouwen wiens man ziek of gehandicapt is zitten in dezelfde situatie. Dan prijs ik me gelukkig dat ik zolang een ‘nieuwe’ man had. Dan ben ik blij dat ik nog kan doen wat ik wil doen: buitenshuis werken, het huishouden doen, vrijwilligerswerk en fijne contacten met buren, familie en vrienden. Dat ik dat alles kan combineren.

Eerlijk, open, echt, met respect en gedreven door de grote zorg voor méér in plaats van minder (mantel)zorg voor mensen schreef Chris deze getuigenis. Doe jij met haar mee? Lees, reageer en breng je eigen verhaal.  Samen versterken we het Femma-dossier ‘combinatie betaalde en onbetaalde arbeid’ en brengen het dichter bij de realisatie.

Reageer