Reis met twee woorden, etiquette in het buitenland

{$items.title}

In Groot-Brittanië wacht je tot iedereen uitgestapt is voor je de trein neemt. In China is trekken en drummen de norm. Amerikanen houden niet van kussen. Italianen zijn er dol op. In Rusland hoef je in restaurants geen fooi te geven. In Scandinavië wordt de fooi meteen mee op de rekening gezet.

Omgangsvormen, gewoontes en tradities verschillen nogal naargelang de kant van de wereld waar je vertoeft. Wie met de typische trekjes van een cultuur rekening houdt, kan als reiziger sneller op de sympathie van de plaatselijke bevolking rekenen.

Met deze tips gaan meer deuren voor je open.

1. Groet zoals dat in je vakantieland hoort
Een stevige handdruk of een snelle zoen? Twee keer of drie keer kussen? Elkaar in de ogen kijken of niet?

In de manier waarop je iemand begroet, maak je duidelijk welke relatie jullie met elkaar hebben of willen hebben. Naargelang de cultuur zijn er verschillen in de uitbundigheid waarmee bekenden, onbekenden, mannen en vrouwen elkaar begroeten.

In Italië wordt er bijvoorbeeld uitgebreid gekust. Mensen die elkaar kennen leggen daarbij vaak nog een arm op de schouder of geven elkaar een knuffel. Zelfs als je pas voorgesteld wordt aan iemands vrienden kun je rekenen op een vluchtige kus.

Aziaten daarentegen hebben die neiging helemaal niet. In Japan is buigen de norm. Niet als teken van onderdanigheid maar van respect. Direct oogcontact beschouwen Japanners als intimiderend.

In Arabische landen kijken mannen elkaar wél in de ogen, maar is het als vrouw onbeleefd om dat bij een man te doen.  Iemand begroeten is er een uitgebreid ritueel. Salaam aleikum (vrede zij met u) is de Arabische standaardgroet die je beantwoordt met As salaam aleikum. Zowel mannen als vrouwen geven elkaar een hand, kort en licht of als ze elkaar kennen drie kussen op de wangen. In sommige landen wordt daarna de hand nog eens op de hartstreek gelegd en wordt het als respectvol ervaren als jij dat ook doet. Een man en een vrouw begroeten elkaar met een lichte handdruk, maar als het om gelovige moslims gaat, dan raken ze elkaar liever niet aan.

In India zeg je ‘Namasté’ en hou je je gestrekte palmen tegen elkaar boven je hoofd. Hoe hoger je handen, hoe meer respect je toont.

In Rusland en Oost-Europa is handen schudden de favoriet. Ze doen er zelfs hun handschoenen voor uit, ook al is het ijskoud. Maar niet op de huisdrempel want ze zijn bang dat je zo de huisgeest wekt.

Van Amerikanen moet je niet verwachten dat ze je met kussen en handdrukken overladen, maar schrik er ook niet van als ze je meteen love of honey noemen.

2. Weg met die linkerhand
In alle Arabische samenlevingen is links onrein. Dat geldt ook in het hindoeïstische India, bepaalde streken in Maleisië en een aantal moslimlanden in Zuidoost-Azië waaronder Indonesië.

De mensen gebruiken er hun linkerhand om hun billen schoon te vegen na een toiletbezoek of om geld aan te nemen. Geef daarom altijd iets aan met je rechterhand of desnoods met beide handen tegelijk. Gebruik aan tafel je rechterhand als je met je vingers moet eten. Wijs ook niet met je linkerhand en raak er geen heilig object mee aan.

Zondig je als westerling tegen deze regels, dan wordt daar niet op gereageerd maar de plaatselijke bevolking zal het wel bijzonder waarderen als je erop let.

3. Wees alert voor heilige koeien en onreine varkens
In hindoeïstische samenlevingen zoals India en sommige delen van Maleisië is de koe een heilig dier. Toon er dan ook respect voor. Het is er ongepast om de beestjes op stang te jagen of opzij te duwen als ze je voor de voeten lopen. Het spreekt voor zich dat hindoes daarom geen rundvlees eten.

Moslims eten op hun beurt geen varkensvlees omdat ze het als onrein beschouwen. Als toerist is het voorts heel grof om te eten voor de neus van een moslim die zich aan de ramadan houdt.

Ook roken of drinken in publieke gelegenheden laat je tijdens die periode beter achter de rug en je houdt schouders en benen liefst zoveel mogelijk bedekt. Volgens de islam is alcohol drinken zondig. Ben je ergens uitgenodigd? Neem dan geen fles wijn mee om je gastvrouw of –heer te plezieren. Je brengt er hen enkel mee in verlegenheid.

4. Toon respect: schoenen uit
Je wandelt moskees en tempels niet zomaar binnen, maar vraag eerst de toestemming.

Al naargelang het land en de cultuur wordt meestal van je verwacht dat je uit respect je hoofd en/of je armen en je benen tot onder de knie bedekt en je schoenen uitdoet.

Ook al nodigt het klimaat in landen als India, Sri Lanka, Turkije of Marokko ertoe uit, voorzie dus niet alleen t-shirts in je reisbagage. Handig is een lichte sjaal die je over je schouders werpt, een lichte kantoenen broek of een wikkelrok. Uit respect laat je in de Arabische landen, Zuidoost-Azïe en een aantal Afrikaanse landen je meest onthullende topjes of je kortste minirok sowieso het best thuis.

Twijfel je of je je schoenen moet uitdoen als je een winkel binnengaat of bij mensen thuis op bezoek bent? Kijk dan meteen of er een rijtje schoenen voor de deur staat. Zo ja, dan weet je genoeg.

5. Tschüss, Ayuboyan, Jambo, Olà… Scherp je taalkennis aan
Ga je op reis naar een land met een traditionele taal waar je kop noch staart aan krijgt, dan nog is een klein zakwoordenboekje onmisbaar. Het zal je maar over komen dat je in Spanje de typische churros y chocolate misloopt omdat je niet weet dat dat een overheerlijk stukje gebak met chocoladesaus is.

Je kunt ook op veel meer sympathie van de plaatselijke bevolking rekenen als je moeite doet om de mensen in hun eigen taal te begroeten. Ook de cijfers van 0 tot 20 uit je hoofd leren, kan handig zijn.

Wie het taalprobleem denkt te omzeilen met gebaren kijkt best uit. Zo is wijzen met je wijsvinger in heel wat culturen ongepast of zelfs verschrikkelijk onbeleefd zoals in China. Indiërs wijzen daarom met de kin en Russen met hun volledige hand. Je duim omhoog steken heeft in West-Europese landen een positieve betekenis maar in Griekenland is het een grove belediging en in Iran zelfs een obsceen gebaar.

6. Pas je tafelmanieren aan
Niets is leuker dan je te verdiepen in de eetcultuur van je bestemming. Ook daar stoot je op contrasten.

Verwacht bijvoorbeeld van een Amerikaan niet dat hij uitgebreid tafelt zoals dat in Europa de gewoonte is. Amerikanen gaan naar een restaurant om te eten en dat is het. Ze hebben ook andere tafelmanieren. Zo gebruiken ze een mes alleen om iets te snijden om het daarna opzij te leggen en verder te eten met hun vork. Hun linkerhand verdwijnt onder tafel.

In Oost-Europa is het dan weer heel gewoon om je brood te soppen. Ook al kampt de bevolking er met een alcoholprobleem: drank weigeren wordt als erg onbeleefd beschouwd. Drink daarom je glas niet tot de bodem leeg of er staat in een mum van tijd weer een vol voor je neus. Koffiekopjes worden tot de rand volgeschonken. Zo’n volle kop staat voor een rijk, gevuld en gelukkig leven.

Word je in Frankrijk uitgenodigd naar een etentje bij mensen thuis dan laat je zien hoe lekker je het vond door je bord leeg te eten.

In het Midden-Oosten doe je dat beter niet of je bord wordt weer vol geschept. Daar is iets laten liggen beleefder omdat je zo laat zien dat je niet louter voor het eten gekomen bent, maar vooral voor het gezelschap.

Spanje mag dan nog zo’n zuiders land zijn, als je uit eten gaat wordt er van je verwacht dat je er verzorgd uitziet. Zelfs in een restaurantje op het strand, ga je niet in bikini eten. In een tapasbar mag je gebruikte servetjes, garnaalkoppen en prikkers dan weer wel zomaar op de grond gooien want hoe meer rommel op de vloer, hoe populairder de bar.

7. Slik iets tegen Fotografitis
Uiteraard wil je je verhaal na de reis zo gedocumenteerd mogelijk navertellen. Maak je foto's van mensen, vraag dan altijd hun toestemming. Zeker als ze gesluierd zijn. Biddende gelovigen, laat je het best met rust. Hou er rekening mee dat het verboden is om militaire of strategische gebouwen te fotograferen en dat geldt ook voor mensen met officiële openbare functies zoals militairen en verkeersagenten.

Geef de plaatselijke bevolking niet het gevoel dat ze als aapjes in de zoo zijn. Fotografeer niet elk stofje dat opwaait, maar ga selectief te werk.

Bron:
Mieke Termont - Dit artikel is gebaseerd op Etiquette in het buitenland, Zakboek voor stijlvol reizen van Kevin Strubbe & Liesbeth Hobert. Uigeverij Van Halewyck, 240 blz. ISBN 978 90 5617910 6

Geschreven door Christine Liefsoens.

Reageer