Pensioenen: is er nog ruimte voor debat?

De expertencommissie Pensioenhervorming 2020-2040 landde net na de verkiezingen. Met een rapport dat, zo luidde het bij de oprichting van de commissie, de aanzet moet zijn voor een breed maatschappelijk debat. Maar de partijen die onderhandelen over een nieuwe federale regering hebben blijkbaar niet veel zin in een debat. Ze zijn, zo vernemen we via de media, van plan om fors huis te houden in onze wettelijke pensioenstelsels.  Met als uitleg dat er geen keuze is. Dat we moeten snijden om onze pensioenen betaalbaar te houden.  En het rapport van de expertencommissie wordt net gebruikt om het zo broodnodige debat de mond te snoeren.

Wij gaan niet akkoord met de keuze om geen keuze te hebben.
Een samenleving draait om keuzes maken, ook in crisistijden. Dat maken de analyses van een aantal pensioenspecialisten ons meer dan duidelijk. Ze wijzen erop dat er uiteraard een vergrijzingsrekening is, maar dat die best meevalt. Maar bovenal wijzen ze ons erop dat het er vooral om draait om onze welvaart  anders te definiëren en te herverdelen.  We hebben een stevige sokkel voor onze sociale zekerheid nodig, met stabiele, duurzame en degelijk betaalde banen. Een vermogensbelasting. Een degelijke aanpak van fiscale fraude. Opties waarop politici kunnen inzetten.
Geen keuze? Wij geloven er niet in.

Een stevig wettelijk pensioen
Femma kiest voor solidariteit, gendergelijkheid en waardering van (onbetaalde) zorgarbeid. En die zijn het best gediend met een stevige eerste pijler (het wettelijk pensioen).  Via de ‘gelijkgestelde periodes’ kan ervoor gezorgd worden dat wie tijdelijk uit de arbeidsmarkt stapt om te zorgen niet benadeeld wordt in (meestal) haar pensioenopbouw.  Zijn verder nog belangrijk: een degelijk minimumpensioen en het minimumrecht per loopbaanjaar. En, niet te vergeten, welvaartsvaste pensioenbedragen.

De split
Binnen een sterke eerste pijler is Femma voorstander van de invoering van de split, als uitdrukking van de solidariteit binnen een relatie. Tel de opgebouwde rechten binnen een koppel op en deel ze door twee. Zo waardeer je zorgarbeid binnen een relatie.

Geen overheidsgeld naar individueel sparen
De expertencommissie stelt zich grote vragen bij de zogenaamde ‘derde pensioenpijler’, het individueel pensioensparen. Dat doet Femma ook. Wij vinden niet dat de overheid geld moet stoppen in het aanmoedigen van individueel sparen. Met solidariteit heeft die derde pijler niets te maken.

Grote vragen bij de tweede pijler
Maar als het gaat om gendergelijkheid en solidariteit moeten we ons ook vragen durven stellen bij de tweede pijler, die van de ‘aanvullende pensioenen’. Een pijler die door middel van lagere belastingen en sociale bijdragen wordt aangemoedigd. Het doel van die pijler is werknemers ‘een betekenisvolle aanvulling’ te geven bij hun wettelijk pensioen. Dit doel, schrijven de experten, is onvoldoende bereikt. Daarom menen ze dat deze pijler ‘verbreed en verdiept’ moet worden. Wij stellen ons echter grote vragen bij de solidariteit, de crisisbestendigheid, het ‘aanvullend’ karakter’ en de kostprijs van die tweede pijler.  Het is een pijler waarin zorgarbeid niet meegeteld wordt, waarin de verschillen erg groot zijn naargelang sector of bedrijf, functie of loon. Het is een pijler die de overheid veel geld kost, en waarvan de werkingskosten (het beheer van de fondsen) een aanzienlijke invloed hebben op het rendement.  Een rendement dat ook minder robuust is, zeker in crisistijden. ‘De wettelijk verankerde rentes op aanvullende pensioenen zijn onhoudbaar hoog’, zei Marc Raisière, CEO van Belfius, onlangs nog. ‘Het systeem van groepsverzekeringen komt onder druk te staan’.

Femma maakt duidelijk voor welk soort samenleving ze kiest. Als we een fair debat over de pensioenen willen organiseren, dan moeten de regeringsonderhandelaars dit ook doen. En zich niet verschuilen achter de mantra ‘there is no alternative’.

Reacties

Dorine verbrugghe schreef

iedereen moet inleveren, dat is duidelijk. En dat we langer moeten werken, daar ben ik ook mee akkoord. Maar laat ze eerst eens beginnen met iedere sector gelijk te stellen. 40 jaar dienst vb,voor iedereen! Die dan aan zijn 14 jaar is gaan werken kan dan stoppen op 54 en die naar school geweest is tot zijn 24, werkt dan tot zijn 64. Dat zou pas eerlijk zijn. En geef toe, het zijn de laatste die aan 14 jaar gaan werken zijn, want dan is de leerplicht opgetrokken. Maar laat aub die mensen die zo vroeg begonnen zijn met werken de keuze. Die een licht werk heeft kan doorgaan, de zwaardere beroepen kunnen stoppen. Maar over het algemeen, die op zijn 14de werkte, had geen diploma en automatisch een zwaarder werk. En vb de politiemense. Zij hebben gestaakt. Maar niet iedereen moet de baan op . Aan een zekere leeftijd, kunnen zij toch ook gaan voor een kantoorjob, zodat ze wat langer door kunnen gaan. In de fabrieken hebben veel mensen geen keuze voor een lichtere job en toch moeten die ook langer werken. Dus... graag voor iedereen gelijk.

Claire schreef

Dat de toekomst er niet rooskleurig uit ziet heeft iedereen al lang begrepen. We zullen met z'n allen moeten besparen en langer gaan werken. Oke zolang je gezond zijt moet dat kunnen een jaartje of 2 meer werken maar laat dat dan recht evenredig zijn met het werk dat je doet en ook het aantal jaren dat je hebt gewerkt. Ik veronderstel dat iedereen zijn job met ouder worden wel zwaar zal vinden en ik ga niemand met de vinger wijzen maar behandel ieder persoon rechtvaardig!

Vermote Mia schreef

Inderdaad indien men reeds lang werkte in een zware job en 40 a 42 jaar dienst heeft moet een pensioen kunnen aan 60

jaar.

Van Brabant Katelijne schreef

Laten we beginnen met de opbouw van een deftig wettelijk minimum pensioen voor iedereen die zijn 45 jaar gewerkt heeft zoals er gevraagd word, dan is er zo geen nood aan aanvullende pensioenen die bijkomende kosten inhouden voor de overheid.

Ook de "split" binnen een relatie (huwelijk, samenwonend) zou een grote stap zijn van solidariteit zonder meerkosten voor diezelfde overheid.

Reageer