Over zorgverloven: wat hebben baby´s eigenlijk nodig?

{$items.title}

Wouter De Tavernier schrijft een sterke opinie in de Standaard (18/5/2016) als reactie op de voorstellen van Gwendolyn Rutten. Hij beargumenteert dat het moederschapsverlof beperken en deels voor vaders openstellen een slecht idee is voor moeder, kind én arbeidsmarkt. ‘Als we meer gendergelijkheid willen, dan zal dat niet lukken door vrouwen in een ‘mannelijk’ levenspatroon te dwingen waar voltijds werk de norm is en het verlof na de geboorte beperken tot de medisch noodzakelijke rust’, aldus De Tavernier.
Wat doen we dan wel? De grote uitdaging is een verlofstelsel te ontwikkelen dat èn ouderlijke zorg garandeert, èn gendergelijkheid creëert. Femma formuleert voorstellen.

De uitgangspunten: het kindperspectief en gendergelijkheid zijn niet relatief

Wat baby´s nodig hebben
Baby´tjes zijn het eerste levensjaar best bij één van hun ouders (niet alleen hun moeder!). Dat blijkt onder andere uit een belangrijk Unicef-rapport. Volgens de Unicef-richtlijnen moeten vaders/meemoeders minstens twee weken van deze zorg opnemen. Dit geïnspireerd door het Kinderrechtenverdrag dat stelt dat overheden ‘alles moeten doen wat in hun vermogen ligt om de erkenning te verzekeren van het beginsel dat beide ouders de gezamenlijke verantwoordelijkheid dragen voor de opvoeding en de ontwikkeling van hun kind’.

Hoe vaders meer laten zorgen?
Hoewel verlofregelingen bijdragen aan een verhoogde arbeidsmarktdeelname van vrouwen, beïnvloeden ze hun inkomens en carrières nadelig. Gelijkheid van kansen tussen vrouwen en mannen nastreven, doe je dus door een verlofsysteem te ontwerpen dat stimuleert dat vaders en moeders evenveel zorg en huishoudelijke taken opnemen.
In België steeg het aantal personen met ouderschapsverlof sinds 2002 onafgebroken: in twaalf jaar tijd is het aantal mannen vertwaalfvoudigd, terwijl het aantal vrouwen verdrievoudigde. Mannen nemen nu ongeveer 30 % van het ouderschapsverlof op, tegen slechts 9,4 % in 2002. Mannen zijn nog steeds sterk ondervertegenwoordigd. De Scandinavische landen staan bekend om hun royale ouderschapsverloven. Maar ook daar nemen vrouwen ze veel meer op dan mannen. In Zweden bijvoorbeeld namen in 2011 de vaders slechts 24% van alle gebruikte ouderschapsverlofdagen op. Dit laat zich voelen op de arbeidsmarkt.

Femma stelt voor: Verplicht geboorteverlof voor beide ouders

Omdat

  • baby’s jonger dan drie maanden niet thuishoren in de kinderopvang.
  • het huidige moederschapsverlof en het vaderschapsverlof onrechtvaardig zijn voor moeders en vaders. Na hun medisch herstel (waarbij men uitgaat van 8 weken), krijgen moeders meer zorgverlof dan vaders. Moeders worden van in het begin de zorgrol in geduwd terwijl vaders/meeouders in vergelijking met moeders te weinig verlof krijgen. Bovendien verschilt de vergoeding: vaders/meeouders worden beter vergoed dan moeders.
  • het aantal dagen vaderschapsverlof in België (10 dagen) onder het Europees gemiddelde van 12,5 dagen ligt.
  • te weinig mannen recht hebben op vaderschapsverlof.

Pleit Femma voor een verplicht geboorteverlof voor moeders en vaders/meeouders van 4 weken

Moeders krijgen 12 weken postnataalverlof: 8 weken om medsch te herstellen en vier weken zorgverlof. Ook vaders/meeouders krijgen 4 weken verplicht zorgverlof. Dit verlof – dat niet gespreid kan worden genomen- gaat in vanaf de geboortedatum. Het is een stevig incentive om vaders/meeouders babyvaardigheden aan te leren, wat op de lange termijn een sterk effect heeft op de zorg- en huishoudelijke taakverdeling.

Femma stelt voor: Bij default vijf maanden ouderschapsverlof voor elke ouder

Omdat

  • betaald ouderschapsverlof een positieve invloed heeft op de tewerkstellingsgraad. Het laat ouders toe om extra tijd vrij te maken voor kindzorg, zonder de band met de arbeidsmarkt te verbreken.
  • de uitkering te laag is en daardoor geen keuzevrijheid biedt. Dit zorgt er niet alleen voor dat alleenstaande ouders of gezinnen met een laag inkomen er niet van kunnen genieten, maar ook dat binnen een gezin de partner met het laagste inkomen eerder gepusht wordt om het verlof te nemen om zomin mogelijk inkomensverlies te lijden. In de praktijk is dit nog steeds de vrouw.
  • de stereotype beeldvorming en de loonkloof ervoor zorgen dat veel meer vrouwen dan mannen dit verlof opnemen.
  • de duur van het huidige ouderschapsverlof niet aansluit bij de Unicef-minimumnorm. Bovendien geeft de huidige verlofregeling te veel marge om het ouderschapsverlof uit te stellen tot na het eerste levensjaar.

Pleit Femma voor vijf maanden ouderschapsverlof voor elke ouder

  • Moeders krijgen als standaardoptie 5 maanden ouderschapsverlof, aansluitend op hun geboorteverlof. Zo zijn ze 8 maanden bij hun baby, wat het voor moeders die voor borstvoeding kiezen, ook makkelijker maakt.
  • Vaders/meeouders krijgen als standaardoptie hun ouderschapsverlof aansluitend op dat van de moeders, dus als de baby ongeveer 8 maanden oud is. Deze regeling geeft hen de gelegenheid om net dezelfde oudervaardigheden op te bouwen als moeders en helpt moeders om de zorg voor kinderen te leren delen met hun partner.
  • Hoe gaat dit in zijn werk? Van zodra een vrouw haar werkgever op de hoogte brengt van haar zwangerschap en de uitgerekende geboortedatum, vult ze een formulier in waarop ook gegevens van de (toekomstige) vader/meeouder worden opgenomen. Beide toekomstige ouders krijgen dan toegang tot een online ouderschapsverlofplatform waarop hun gegevens zijn geregistreerd en hen de standaardoptie is toegewezen. Ze krijgen de mogelijkheid om de standaardoptie te veranderen, met als beperking dat ze niet meer dan 4 weken gezamenlijk ouderschapsverlof nemen. Wanneer beide ouders te lang gezamenlijk verlof nemen, blijven de traditionele genderpatronen gelden. Ouders kunnen het verlof ook halftijds opnemen na het moederschapsverlof.

Reacties

Sofie schreef

marie schreef

ik hoor en spreek liever over gelijkwaardigheid i.p.v. gelijkheid. Gelijkwaardigheid laat ruimte om de verschillen die er van nature uit tussen mannen en vrouwen zijn naar evenveel waarde te schatten. Gelijkheid is per definitie onmogelijk tussen mensen en de term doet m.i. net onrecht aan mannen en vrouwen aan omdat ze geen ruimte voor verschil laat.

Reageer