Open brief aan de Eerste Minister en aan alle politici en politica's

2013, requiem jaar voor het beleid inzake de gelijkheid van vrouwen en mannen?

Brussel, 4 februari 2013. Wordt 2013 het jaar waarin het beleid inzake de gelijkheid van vrouwen en mannen in België ten grave wordt gedragen? Een provocerende vraag wellicht, maar ze is geenszins overbodig.

Nadat vrouwenorganisaties jarenlang ijverden voor de erkenning van gendergelijkheid als volwaardige beleidsbevoegdheid die de oprichting van een specifieke ministeriële portefeuille verdiende – Miet Smet was de eerste Staatssecretaris voor Emancipatiezaken in 1985 op federaal niveau - doen zij vandaag een wrange vaststelling. Ondanks de maatregelen van de verantwoordelijke ministers, zagen we hoe voorbije regeringen gelijke kansenkwesties stiefmoederlijk behandelden. Zo bracht Vice-Eerste Minister en Minister voor Gelijke Kansen, Joëlle Milquet, recent in een interview met Knack in herinnering dat het leven van vrouwen in België in 2013 nog altijd niet gelijk is aan dat van mannen.

Om dit te verduidelijken, volstaat het om enkele cijfers op te lijsten die de vrouwenorganisaties niet aflaten te verzamelen en telkens opnieuw aan de kaak stellen: de tewerkstellingsgraad van actieve vrouwen in België blijft lager (56,7%) dan die van mannen (67,4%) (IGVM, 2010) ondanks de talrijke maatregelen die zijn genomen om de toegang van de vrouwen tot de arbeidsmarkt te bevorderen en om de gelijke behandeling van vrouwen en mannen in dit domein te stimuleren; de loonkloof tussen vrouwen en mannen bedraagt nog altijd 22% (IGVM, 2012) tegenover een kloof van 30% voor de pensioenen (Vie Féminine); ongeveer 45% van de vrouwen werkt deeltijds tegenover minder dan 10% van de mannen (IGVM, 2010); enkel 10% van de leden van de Raden van Bestuur van de grootste beursgenoteerde bedrijven in Europa zijn vrouwen (Europese Commissie, Strategie voor de gelijkheid van vrouwen en mannen); de meest voorzichtige cijfers spreken van ongeveer 12 à 15% vrouwen die na hun 16e een relatie hebben die getekend wordt door huiselijk geweld, wat trouwens de hoofdoorzaak van overlijden en invaliditeit is voor vrouwen tussen 16 en 44 jaar, ver voor kanker, ongevallen op de weg en zelfs oorlog (Raad van Europa, 2011).

Denken we maar aan de commotie die recent ontstaan is rond de film ‘Femmes de la rue’ van Sofie Peeters. Deze film werd soms bekritiseerd omwille van het standpunt van waaruit hij gemaakt werd. De verdienste van de film is echter dat hij op brede schaal het seksisme aanklaagt waar vrouwen dagelijks het slachtoffer van zijn (cfr. reportage van TV Brussel). Wat de financiële crisis betreft, tonen talrijke objectieve elementen uit internationale studies -zoals recentelijk deze van de OESO - aan dat deze crisis meer vrouwen (die zich in normale tijden al in een meer precaire situatie bevinden dan mannen) dan mannen treft, en in het bijzonder de vrouwelijke gezinshoofden.

Het Instituut voor de Gelijkheid van Vrouwen en Mannen (IGVM), dat in 2002 werd opgericht en de bevoegdheden van de vroegere Directie van de Gelijke Kansen van de FOD Werkgelegenheid, Werk en Sociaal Overleg overnam, kan een indrukwekkende staat van dienst voorleggen. Zowel op Europees als op internationaal niveau wordt het belang van het IGVM ruimschoots en uitdrukkelijk erkend. Toch blijft het budget voor het IGVM, dat ook instaat voor de subsidiëring van een aantal vrouwenorganisaties, afnemen. En hetzelfde wordt vastgesteld voor de instellingen verantwoordelijk voor gelijke kansen op andere beleidsniveaus. Behalve het feit dat hierdoor verschillende jobs op de tocht worden gezet, brengt deze situatie vooral het middenveld, actief op vlak van gelijke kansen tussen vrouwen en mannen, in gevaar. Wie zal er de lacunes in de wetgeving inzake gelijkheid v/m opsporen en aankaarten? Wie zal de media waarschuwen bij problemen in verband met de toepassing van deze wetgeving en de talrijke discriminaties die blijven bestaan wanneer organisaties zoals de Nederlandstalige Vrouwenraad en haar Franstalige tegenhanger, het resource centrum Amazone, het netwerk voor vrouwenstudies Sophia en andere verenigingen die de rechten van vrouwen verdedigen, niet meer zouden bestaan? Het aftellen is begonnen, aangezien er voor sommige organisaties al grondig in het budget voor 2013 is gesnoeid…

Eigenaardig genoeg, wanneer het op gelijkheid van vrouwen en mannen aankomt, verliezen gelijke kansen hun sexappeal ! Zeker, dit onderwerp is alles behalve “sensationeel”. Nochtans heeft genderongelijkheid een enorme impact op de hele bevolking. Het is bewezen dat, wanneer er vooruitgang wordt geboekt op het vlak van gelijke rechten, iedereen hiervan profiteert en de maatschappij in haar geheel erop vooruitgaat. Zegt men niet - misschien al te vaak sprekend over andere contreien waar men zich graag wil van onderscheiden - dat de gezondheid van een democratie zich laat aflezen aan de mate waarin vrouwenrechten er op vooruitgaan?

De Wereldbank, die gendergelijkheid beschouwt als een volwaardig ontwikkelingsdoel, heeft dit al lang begrepen. Het World Economic Forum stelde een ranglijst op die wereldwijd genderongelijkheid meet, uitgaande van een sterke samenhang tussen de genderongelijkheid in een land en zijn concurrentievermogen. Recent nog erkende het Europees Parlement in een resolutie over de genderaspecten van de economische neergang en de financiële crisis dat « de gelijkheid van mannen en vrouwen een positief effect op de productiviteit en de economische groei heeft en leidt tot een grotere participatie van vrouwen op de arbeidsmarkt, wat weer tal van sociale en economische voordelen met zich meebrengt».

Zou België, van zijn kant, dan een stap willen terugzetten? Dit is in ieder geval de boodschap die zou gegeven worden wanneer de middelen voor de instellingen en de verenigingen die op dit terrein werken, worden teruggeschroefd. Wij hopen integendeel dat er voldoende aandacht blijft uitgaan naar de cruciale vragen en dat men het kind niet met het badwater zou weggooien. Dat er voldoende middelen, zowel financieel als structureel, behouden zouden blijven, zo niet verhoogd, om het gelijke kansenbeleid op peil te kunnen houden en een verdere uitbouw ervan mogelijk te maken. Neen, men moet het beleid inzake de gelijkheid van vrouwen en mannen niet ten grave dragen. Integendeel, België moet op dit terrein het goede voorbeeld blijven geven.

Myriam Van Varenbergh, Voorzitster van de vzw Amazone, resource centrum voor de gelijkheid van vrouwen en mannen

Ook Femma steunt deze Open Brief

Met de steun van: Alexandra ADRIAENSSENS, feministische activiste; Andrea ALMEIDA CORDERO, voorzitster van Osez le Féminisme Belgique Noura AMER, voorzitster van de vzw AWSA-Be (Arab Women's Solidarity Association-Belgium); Rachida AZZOUZI, Brussel Major Event Amandine BACH, feministische activiste; Hafida BACHIR, voorzitster van Vie Féminine; Cécile BERTRAND, cartooniste; Sylvain BIEGELEISEN, filmmaker, multi-disciplinaire kunstenares; Malin BJÖRK, Scumgrrrls; Nicolas BOGAERTS, journalist; Myriam BOSSUROY, permanent vakbondsvertegenwoordigster CGSP-ACOD bij het Ministerie van het Brussels-Hoofdstedelijk Gewest; Anne BOULORD, journaliste en coördinatrice tijdschriften; Saskia BRICMONT, feministische activiste; Nelly BRISBOIS, bestuurder van de vzw Université des Femmes; Ariel CARLIER, opleidster bij Forem, genderexperte; Julie CARLIER, feministische activiste en regisseuse; Annalisa CASSINI, onderzoekster aan de ULB; Karen CELIS, professor aan de VUB en lid van RHEA; Delphine CHABERT, directrice van de studiedienst van de Ligue des Familles; Monique CHALUDE, consultant en erevoorzitster van de vzw Amazone; Gay CHARLES, consultant Luca CICCIA, lid van de Raad van Gelijke Kansen tussen Mannen en Vrouwen; Marie-Rose CLINET, voorzitster van de vzw Genderatwork; Sandrine CNAPELINCKX, juridisch adviseur; Eveline CORTIER, voorzitster van de vzw Vrouwen Overleg Komitee; Dominique DAUBY, voorzitster van de Conseil Wallon pour l'Egalité entre les Hommes et les Femmes;Florence DEGAVRE, professor aan de UCL; Marie-Anne DELAHAUT, voorzitster van Millennia2025 Women and Innovation Foundation, PUF; Hélène DELFORGE, journaliste; Sally DEWALLEF; Annie DEWIEST, sociologe; Aurore D'HAEYER, journaliste; Ariane DIERICKX, directrice van de vzw Amazone; Claudine DRION, opleidster bij de vzw Monde selon les Femmes; Pierre DUBRUILLE, directeur van Centre pour la Formation et l’Intervention Psychosociologiques; Raymonde DURY, oud Europees volksvertegenwoordigster; Béa ERCOLINI, hoofdredactrice van Elle Belgique; Ada GARCIA, sociologe en feministische activiste; Cécile GREBOVAL, algemeen secretaris van de vzw European Women’s Lobby; Paola HIDALGO NOBOA, vrijzinnig consulent; Eva HOUDOVA, regisseuse; Patric JEAN, filmmaker, regisseur van La domination masculine; Virginie JORTAY, regisseuse; Annette KATZ, bestuurder van Amazone; Fatou KEITA GUINDO, consultant; Khadija KHOURCHA, permanent vakbondsafgevaardigde bij CSC; Christiane LABARRE, vakbondsafgevaardigde en feministische activiste Femmes 2000; Sylvie LAUSBERG, historica en psychoanalyste; Isabella LENARDUZZI, oprichtster van Jump; Sonia LHOEST – voorzitster van Femmes Prévoyantes Socialistes; Caroline LHOMME, bestuurder van de vzw Femmes pour le Dire, Femmes pour Agir en verantwoordelijke van de rubriek ‘vrouwen’ in de krant Handirect; Laurence LIEVENS, directrice van ‘Programma’s voor Jongeren’ bij ICHEC-PME; Anne LOWENTHAL, blogster en activiste; Christine MAHY, algemeen secretaris van Réseau Wallon de Lutte contre la Pauvreté; Pascale MAQUESTIAU, Le Monde selon les Femmes; Bérengère MARQUES-PEREIRA, voorzitster van de vzw Université des Femmes en professor aan de ULB; Reine MARCELIS, voorzitster van Synergie Femmes Wallonie; Yves MARTENS, activist voor de sociale rechten met genderperspectief; Saraswati MATTHIEU, feministische activiste; Petra MEIER, co-voorzitster van de vzw Sophia; Amandine MELAN, docteure en Langues et Lettres; Emmanuelle MELAN, directrice van Cap-Sciences humaines; Patricia NIEDZWICKI, directrice van de vzw Irdecof; Modi NTWAMBE, voorzitster van de vzw Réseau des Femmes Immigrées et d'Origines Etrangères de Belgique; Nouria OUALI, onderzoekster en lector aan de ULB; Sile PADRAIGIN O DORCHAI, lector aan de ULB; Sabine PANET, journaliste; Bénédicte PHILIPPART de FOY, oprichtster van Femmes Actives en Réseau; Dominique PLASMAN, algemeen secretaris van Femmes Prévoyantes Socialistes; Nadine PLATEAU, feministische activiste; Azita RAHIMPOOR, activiste voor de Mensenrechten, burger van Ispahan en Brussel; Kitty ROGGEMAN, lid van de vzw Vrouwen Overleg Komitee en van Boeh! (Baas over eigen hoofd); Laurence ROSIER, professor aan de ULB, taalkundige; Hélène RYCKMANS, voorzitster van de Commissie Vrouwen en Ontwikkeling; Claudine SAINTAL, voorzitster van Femmes en Action sur le Leadership Economique et Politique des Femmes; Martine SEGUY, collagekunstenares; Sarah SEPULCHRE, co-voorzitster van de vzw Sophia; Miet SMET, Minister van Staat; Anne SNICK, directeur van de vzw Flora; Laurence STEVELINCK WITHOFS, feministische activiste; Denis STOKKINK, voorzitter van de Europese Denktank Pour La Solidarité; Simone SUSSKIND, voorzitster van de vzw Actions in the Mediterranean, Doctor Honoris Causa van de ULB; Anne-Marie SWALENS, professor en onderneemster; Viviane TEITELBAUM, voorzitster van de vzw Conseil des Femmes Francophones de Belgique; Nathalie UFFNER, toneeldirectrice; Anouk VAN GESTEL, hoofdredactrice van Femmes d'Aujourd'hui; Marie VAN HUMBEECK, blogster en community manager; Céline VERBROUCK, advocate en voorzitster van de vzw Intact; Chris VERHAEGEN, bestuurder van het Instituut voor de Gelijkheid van Vrouwen en Mannen en co-voorzitster van het comité van de UNO-vrouwenconferentie in Peking, 1993-1995; Fabienne VERSTRAETEN, ex-directrice van de Hallen van Schaarbeek en commissaris van culturele projecten; Pascale VIELLE, professor aan de UCL, 1e directrice van het Instituut voor de Gelijkheid van Vrouwen en Mannen; Magdeleine WILLAME-BOONEN, voorzitster van de Raad van de Gelijke Kansen voor Mannen en Vrouwen en van de vzw Centre Féminin d’Education Permanente; Irene ZEILINGER, directrice van Garance; Fatima ZIBOUH

Reageer