Onze verloven en arbeidstijd produceren ongelijkheid

<br />
<b>Notice</b>:  Undefined index: items in <b>/home/femma/apps/production/releases/20190805082358/frontend/cache/compiled_templates/7f6f1d63cd823f409c63dea54b7cfbfb_detail.tpl.php</b> on line <b>99</b><br />
{$items.title}

We werken niet te veel. Ouders die voltijds werken zijn geen slechte ouders. Ze hebben genoeg quality time met de kinderen ’s avonds en in het weekend. Onze work-life balance is dik in orde en de overheid heeft niet het recht zich te moeien in het privéleven van mensen. Het vaderschapsverlof verplichten, is paternalistisch. Onze verlofstelsels zijn royaal en werknemers hebben al genoeg flexibiliteit.

Ziedaar in een notendop de beweringen van Unizo en VBO over de combinatie van betaalde en onbetaalde arbeid, vandaag in De Standaard te lezen.

We werken niet te veel

Om deze bewering te staven, grijpen de werkgeversorganisaties graag terug naar de Better Life Index van de OESO. Op basis van slechts 2 weinig ambitieuze indicatoren ( tijd voor ontspanning en persoonlijke zorg bij voltijdse werknemers en werknemers die lange uren (+50 uren per week) werken) komt de OESO tot de conclusie dat wij het goed doen. We staan vierde in de ranking, na Denemarken, Spanje en Nederland. 

Dat bijna de helft van de vrouwen deeltijds werkt om de werk-privébalans te beheersen, telt niet. 

Dat steeds meer enqûetes en onderzoek tonen dat mensen combineren lastig tot problematisch vinden: de OESO weet het niet. En alhoewel Spanje de tweede plaats bekleedt in de ranking, meldt de OESO dat ‘Spaanse gezinnen het zeer moeilijk vinden om werk en gezin te combineren’.  Begrijpe wie begrijpe kan…. De tewerkstellingsgraad van vrouwen is er met 51% overigens zeer zwak. Van een evenwichtige combinatie van werk en privé tussen mannen en vrouwen is er  geen sprake.  Hetzelfde geldt voor Nederland, dat brons kreeg. 

De OESO-index geeft op zijn minst een onvolledig beeld van de realiteit.  Ze heeft onvoldoende aandacht voor de verschillen tussen mannen en vrouwen en zegt niets over de tijds- en werkdruk die mensen ervaren.

Het tijdsbestedingsonderzoek van de TOR-groep van de VUB toont niet alleen de grote verschillen tussen mannen en vrouwen maar legt ook die tijdsdruk bloot.  De drukke leeftijd (tussen 25 en 54 jaar) wordt drukker en voornamelijk vrouwen worstelen met de combinatie werk en gezin.  Veel vrouwen gaan daarom deeltijds werken maar dit biedt hun niet meer vrije tijd.  In de jaren’ 50 werkte de kostwinner zo’n 45 uren per week. Nu is de norm een ‘kostwinnersmodel x 2’: 38 x 2 oftewel 76 uren per week op gezinsniveau.

Dat we minder werken, klopt alleen als we het over individuen hebben, op gezinsniveau klopt dit niet. 

Zijn ouders die voltijds werken slechte ouders?

Werkende ouders zijn uiteraard ook goede ouders. Hebben we ooit anders beweerd?  Maar we kunnen wel de vraag stellen of daarmee of de combinatie van twee voltijdse banen werkende ouders voldoende tijd, rust en aandacht biedt voor hun kinderen. We moeten het kindperspectief mee in rekening brengen, betoogde vorig jaar kinderrechtencommissaris Bruno Vanobbergen. Kinderen kennen overigens geen ‘quality time’. 

Het weinige tijdsbelevingsonderzoek vanuit kindperspectief toont aan dat vooral kinderen van (quasi)-voltijdse tweeverdieners signaleren dat de arbeidstijd overloopt in en vreet aan de gezinstijd.

Ze stellen de arbeidssituatie van hun ouders zelf zelden in vraag: “je kan er niet veel aan doen”. Maar ze vinden het jammer dat de drukbezette ouder dan soms “niet meedoet”.

Als een van de ouders vaak afwezig is, laat thuis komt en maaltijden mist of thuis nog veel met het werk bezig is, wordt dit als een gemis ervaren – ook als de andere ouder heel vaak thuis is.

De overheid moet zich niet moeien

Vaderschapsverlof verplichten zou paternalistisch zijn en de overheid heeft niet het recht zich te mengen in het privéleven van vaders en moeders. Nu, dankzij wetten en collectieve onderhandelingen werken mannen, vrouwen en kinderen gelukkig geen 60 uren per week en zes dagen op zeven meer.

Zonder sturende overheid delven de meest kwetsbaren het onderspit.

Elke samenleving drijft op normen, normen die veranderlijk zijn doorheen de tijd en doorheen culturen. Denken dat vaders en moeders zelf wel aan de keukentafel tot een gelijke verdeling van betaalde en onbetaalde arbeid zullen komen, ontkent de kracht van de sociale normen die onze maatschappij bepalen. 

En gegeven de ongelijkheid die onze arbeidstijd en verloven vandaag genereren, dringt op zijn minst een debat over de herziening ervan zich op

Tekst:  Ilse Devooght

Foto:  Pixabay.com

Reageer