Minder werken is niet naïef

Beeld je eens in hoe je leven of dat van je gezin eruit zou zien als een 30-urige werkweek het nieuwe voltijds zou zijn. Stel je voor dat we allemaal zouden kunnen steunen op een rots van een eerste pensioenpijler, die je op je oude dag een uitkering geeft om een goed leven te kunnen leiden. Onrealistisch? Financieel niet haalbaar? Dat zei men vroeger ook over betaalde verlofdagen en over kinderarbeid.

Een 15-uren werkweek
In zijn nieuwe boek ‘Gratis geld voor iedereen. En nog vijf grote ideeën die de wereld kunnen veranderen’, zet historicus en publicist Rutger Bregman  de bakens nog verder. Hij pleit onomwonden voor de invoering van een 15-uren werkweek en het basisinkomen. Niet van vandaag op morgen, maar geleidelijk aan. ‘Als een stip aan de horizon’, zoals Bregman het verwoordt. “Naïef en utopisch” klinkt de kritiek nogal voorspelbaar. Is dat zo? Waarom is het naïef en utopisch om te denken dat we onze maatschappij ook anders kunnen inrichten?  Kan het zijn dat zij die deze ideeën verwerpen, net diegenen zijn die er baat bij hebben om de huidige orde en machtsverhoudingen in stand te houden? Of zijn ze bang? Bang om hun eigen denkkaders los te laten en onbewandelde paden te betreden?

Geen antwoord
Wanneer je vandaag de krant openslaat, dan zie je dat we voor heel wat uitdagingen staan waar we vandaag geen antwoord op hebben. Op de ene bladzijde lezen we dat 8,5% van de Belgen werkloos aan de kant staat en 15% van de Belgische jongeren thuis zit zonder werk of opleiding. Op een andere bladzijde lezen we dat sinds 1 september de burn-out wettelijk erkend is en dat 19000 werknemers jaarlijks getroffen wordt door een burn-out. Iets verder in de krant lezen we de resultaten van een Australisch onderzoeksrapport dat aantoont dat de voorspellingen van de Club Van Rome angstaanjagend accuraat zijn. Indien we ongebreidelde groei en welvaart blijven nastreven, helpen we deze eeuw nog de wereld om zeep. Tenslotte vernemen we dat het  aantal werkende vrouwen in België tussen 1985 en 2013 gestegen is met 92 procent, maar dat vrouwen als ze moeder worden hun loon zien dalen terwijl mannen net meer gaan verdienen als ze vader worden.

Minder werken= beter voor veel en velen
Het zijn net de ideeën die vandaag nog te makkelijk als utopisch worden afgeschilderd, die wel eens soelaas kunnen brengen. Arbeidsduurvermindering is er één van. Het kan er mee voor zorgen dat werk beter verdeeld wordt tussen mensen en tussen levensfases,  dat mensen minder uitgeblust raken en dat de combinatie van onbetaalde arbeid en betaalde arbeid kwaliteitsvoller kan verlopen. Minder werken verkleint onze ecologische voetafdruk en geeft mannen en vrouwen de kans om onbetaalde arbeid en betaalde arbeid meer gelijk te delen.   We kunnen terug meer burger worden en minder consument. 
Buiten de kaders denken en dogma’s loslaten, zoals Bregman doet, hebben we juist nodig om onze toekomst en die van onze (klein)kinderen terug perspectief te geven.

Reageer