Malta: negen tips voor een geslaagde vakantie

<br />
<b>Notice</b>:  Undefined index: items in <b>/home/femma/apps/production/releases/20190805082358/frontend/cache/compiled_templates/7f6f1d63cd823f409c63dea54b7cfbfb_detail.tpl.php</b> on line <b>99</b><br />
{$items.title}

De Maltese archipel wordt wel eens de parel van de Middellandse Zee genoemd. En terecht. De eilanden Malta, Gozo en Comino liggen amper een boogscheut van elkaar verwijderd, maar ze hebben elk hun eigen troeven. De afstanden op Malta zijn zo klein dat je al op enkele dagen de grootste hoogtepunten te zien krijgt.

Drie eilanden: drie keer anders
Malta, dat pas sinds 2004 lid is van de Europese Unie, herbergt een immense brok aan cultuur en geschiedenis. De overblijfselen van megalitische tempels waarmee het eiland bezaaid is bijvoorbeeld. Of de Romeinse vestigingen en de olijfpersen die uit die tijd dateren. Maar ook het cultureel en architectonisch erfgoed van de Johannieters. Gozo oogt dankzij een grotere hoeveelheid zwarte klei in de bodem groener. Met zijn lieflijk karakter trekt het eiland vooral actieve rustzoekers en gezinnen met kinderen aan. Op het piepkleine Comino wonen amper zeven mensen en zijn auto’s verboden. Hier proef je de stilte als een zeldzaam goed.

De Maltezers: ontspannen en behoudsgezind

De Maltezers zijn rooms-katholiek en hun godsdienst speelt nog een belangrijke rol in het dagelijkse leven. De banden met de familie en het gemeenschapsgevoel zijn erg belangrijk. Vrouwen blijven er nog vaak thuis om voor de kinderen te zorgen ook al hebben ze een diploma. Scheiden is pas sinds 2011 wettelijk mogelijk en abortus is nog steeds illegaal. Tradities worden er levendig gehouden en religieuze feesten heftig gevierd. Vooral de Festas zijn bekend. Dat zijn dorpsfeesten ter ere van de patroonheilige van het dorp. De levensstijl in Malta wordt omschreven als ‘ontspannen’ en in de World Database of Happiness staat Malta helemaal bovenaan in een lijst van negentig andere landen. 

Tip 1
Wandel van de historische hoofdstad Mdina naar de Dingli-Cliffs


Mdina is Malta’s historische hoofdstad gesticht en versterkt door de Feniciërs ongeveer 1 000 voor Christus. Ze vestigden zich in het binnenland uit angst voor de invallen van vreemde heersers. De stad werd vervolgens uitgebreid door de Romeinen en tot Melita gedoopt. Zijn huidige naam Mdina kreeg hij in de negende eeuw toen de Arabieren voet aan land zetten. Toen Malta in handen kwam van de Orde van Sint-Jan verschoof het zwaartepunt van Mdina naar Valetta. De Johannieters beschikten over een sterke zeevloot en vestigden zich daarom bij voorkeur dichtbij de zee. Sindsdien evolueerde Mdina naar een stille stad.

De Orde van Sint-Jan was zowel een geestelijke orde als een militaire macht. Ze stak haar nek uit voor de armen en verdedigde het katholieke geloof in de strijd tegen de Islam halfweg de zestiende eeuw. Hiervoor konden de Johannieters terugvallen op een sterk uitgebouwde zeevloot. Voorts stond ze bekend om haar uitzonderlijke medische kennis. Overal waar ze neerstreken bouwden de Johannieters hospitaals en zorgden ze voor medische vooruitgang.

  • Een stadswandeling doe je op een half uurtje. Een mooi uitzicht over het eiland heb je in de Triq is-Suir. Hier vind je ook de Fontanella Tea Gardens, een ideale plek voor een stop.
  • In de buurt vind je Ta’ Quali Crafts Village. Hier kun je glasblazers en het werk zien en glaswerk kopen.
  • Vanuit Mdina loopt een wandeling naar de Dingli Cliffs tot bij het hoogste punt van het eiland. Hier staat een kapelletje gewijd aan Maria Magdalena. Het is een mooi uitzichtspunt.
  • Wandel terug via de Buskett Gardens. De bossen werden door de ridders aangelegd als jachtgebied. Vandaag zijn de immens populair bij de Maltezers als picknickplaats.
  • Ook Rabat, de voorstad van Mdina is een bezoekje waard. In het Romeins Oudheidkundig Museum lees je allerlei anekdotes die het leven van de Romeinen illustreren. Voorts zijn de Paulusgrot en de catacomben nog interessant.

Tip 2
Bezoek de megalitische tempels en het archeologisch museum




De overblijfselen van deze tempels uit de Oudheid dateren van 3600 tot 2 500 voor Christus. Ze zijn ouder dan de piramides in Egypte. De belangrijkste bewaarde heiligdommen zijn het Hypogeum en de tempels van Tarxien, Ggantija, Mnajdra en Hagar Qim. Op de sites zelf vind je weinig informatie. Het is dus handig er op voorhand wat over te lezen of het archeologisch museum in Valetta te bezoeken. Hier worden ook een aantal beelden en sierelementen uit de tempels bewaard. Ondere andere de beroemde beelden van de Venus van Malta en de slapende dame van Halsaflieni.

De Maltese kunstenares Anna Grima laat zich in haar recent werk door de tempels inspireren: ‘Vroeger maakte ik vooral figuratieve schilderijen’, legt ze uit. ‘Lange tijd werkte ik de ene na de andere opdracht af in het commerciële circuit, vaak voor grote bedrijven en hotels. Maar ik had steeds vaker het gevoel dat ik mijn inspiratiebron kwijt was en uit balans geraakte. In een soort spirituele zoektocht ben ik mij gaan verdiepen in de oude culturen van Malta.’ De oude tempelversieringen namen Grima mee in een wereld van symboliek en codes. ‘Ik werd mij ervan bewust hoe achter een eenvoudig symbool een heel complex idee kan schuilgaan. Ik begon in mijn werken subtieler en intuïtiever te communiceren zodat ze een abstracter karakter kregen.’

  • Heritage Malta (www.heritagemalta.com) organiseert regelmatig activiteiten en wandelingen over de tempels.
  • Het Hypogeum, een ondergrondse dodenstad is een bezoek meer dan waard. Er worden begeleide wandelingen van 50 minuten georganiseerd. Je moet hiervoor wel weken op voorhand reserveren.
  • Laat je auto achter in de buurt van Wied iz-Zurieq. Vanaf hier kun je boottochtje maken naar een reeks van zes grotten, waaronder de bekende Blue Grotto. Als je de grotten op hun best wil zien, dan moet je de tocht voor elf uur ’s morgens maken. Wandel daarna naar de tempels van Hagar Qim en Mnajdra. Ze zijn een bezoek waard. Via een wandelpad kun je verder stappen tot Ghar Lapsi. Daar kun je pootje baden. Op je pad ligt Blue Creek, een restaurant met zicht op de baai: een ideale stop voor een frisse drink.

Tip 3
Verken de drie steden: Vittoriosa (Birgu), Senglea (L-Isla) en Cospiciua (Bormla)




Toen de Ridders van Sint-Jan rond 1530 in Malta aankwamen vestigden ze zich in Birgu, toen nog een vissersdorp. Een wandeling in de Collachio laat je verdwalen in de vele goed bewaarde steegjes waarin ze in de elfde eeuw hun herbergen bouwden. Ze gebruikten de natuurlijke haven als schuilplaats en stuitten van hier uit de opmars van het Osmaanse Rijk in de Grote Slag tussen het Kruis en de Koran in 1565. Birgu werd vervolgens omgedoopt tot Vittoriosa. Nadien verhuisden de Ridders naar Valetta. Het mooiste zicht op Birgu en Valetta heb je vanop het water of vanaf Senglea. Dit deel van de stad werd gebombardeerd tijdens de Tweede Wereldoorlog zodat er nog weinig historische gebouwen overblijven.

Tip 4
Waag je aan een koopje op de markt in Marsaxlokk

Wat meteen opvalt in dit oude vissersdorp zijn de felgekleurde bootjes die in de haven voor anker liggen. Geen visser vaart er uit zonder oog op de voorsteven van zijn boot. Het oog van Osiris is een mythe afkomstig uit het oude Egypte. De Maltezers geloven dat de ogen de duivel afschrikken.

  • Plan je bezoek aan Marsaxlokk op zondag. Dan is er vismarkt en komen de Maltezers hierheen om de verse vangst in te slaan. Zelf proeven kun je in een van de vele visrestaurants langs de kaai.

Tip 5
Kuier rond door de smalle straatjes van Valetta

Vanuit Tignépoint in Sliema, het commerciële stadsdeel, kun je gezellig flaneren langs de havenboulevard van Marsamxett Harbour. Tignépoint herken je aan het hypermoderne winkelcentrum dat verscholen ligt achter een buitenmuur van authentiek gerestaureerde zeventiende-eeuwse huizen. Het dak van dit complex doet dienst als voetbalveld. Het is een mooi voorbeeld van compact bouwen en een geslaagd huwelijk tussen de traditie en de hedendaagse behoeften van de Maltese bevolking.

  • Maak een boottochtje in de haven.

Als je vanaf Tigné langs de haven richting de voorstad Floriana wandelt, dan kom je  diverse stalletjes tegen met aanbieders van cruises door de haven. Ook een tochtje met de overzet naar het oude stadsdeel is een fijne ervaring. De boot is meer dan honderd jaar oud en stond vroeger in voor het vervoer van zieken naar het hospitaal op Manoel Island. Je komt aan in het oude stadsdeel van Valetta.

Eenmaal daar aangekomen is het een must de nauwe straatjes en de Lower en de Upper Barakka Gardens te verkennen. De laatste geven een mooi panoramisch uitzicht over Cospicua, Senglea en Vittoriosa.

  •     Maak eens een avondwandeling

In Malta is 98 procent van de bevolking katholiek. Elke inwoner heeft naast de deur van zijn huis een afbeelding van de heiligen die hij aanbidt hangen. Op elke straathoek vind je een kapelletje met een heiligenbeeld erin. 's Avonds zijn ze allemaal apart verlicht met ouderwetse lampjes wat een feëriek beeld oplevert.

  • Bezoek de drie dorpen Attard, Lija en Balzan

Deze drie dorpen liggen op de busroute tussen Valetta en Rabat en zijn een bezoek meer dan waard. Ze zijn nog niet overbevolkt door toeristen. Een wandeling ter plaatse is een leuk rustpunt op je vakantie. In Attard vind je bovendien de San Anton Gardens, de mooiste tuinen van Malta. Je vindt er veel bijzondere planten, bloemenperken en oude bomen en enkele dieren.

Bezoek de Sint-John’s Co-kathedraal, het is een barok feest van kleuren, vormen, monumenten en een marmeren grafstenenvloer. Tips zijn verder nog: het grootmeesterspaleis en het Fort Sint Elmo waar je de Malta Experience en de Knights Hospitallers vindt.

Tip 6
Doe aan agrotoerisme op Gozo



De oppervlakte van Gozo is amper een derde van die van Malta en er wonen slechts 30 000 mensen. De overtocht naar Gozo duurt ongeveer twintig minuten. Meer info: www.gozochannel.com Je kunt er logeren op oude boerderijen opgetrokken in de typische gele kalksteen. Met deze en andere vormen van duurzaam toerisme wil de overheid het authentieke karakter van Gozo bewaren. Als toerist kun je er geiten melken, uit vissen gaan, tradtionele gerechten bereiden en dat samen met de Gozitanen volgens hun tradities.

Zeker niet te missen op Gozo is de Citadel van Victoria. De hoofdstad die oorspronkelijk Rabat werd genoemd (wat Arabisch is voor ‘de stad’) werd bedacht ter ere van de Britse koningin Victoria toen zij in 1894 haar zilveren jubileum vierde. Victoria is centraal gelegen. Ideaal is een bezoek in de ochtend omdat er dan ook nog een marktje is. Vanuit Victoria vertrekken heel wat mooie wandeltochten.

Zo kun je te voet of met de fiets een tocht maken via Ghasri naar de zoutpannen en Xweini Bay. Vroeg in de ochtend kun je zien hoe daar zout uit de zee gewonnen wordt, een erfenis van de Romeinen die door de Johannieters nieuw leven ingeblazen werd. Na de zoutpannen stap of rij je verder langs de baai tot je tegenover de kaap waarop de ruïnes van een kasteel staan. Met een beetje geluk zie je daar de Maltese nonnen van het klooster Dar Madre Marghuerita genieten van een verkoelende duik in de zee. Ze hebben vlakbij een zomerhuis en komen er regelmatig zwemmen, in habijt. Via Obajjar Bay kom je voorbij Marsalforn Bay, een traditioneel vissersdorp en van daaruit gaat de tocht terug naar Victoria.

  • Hou je middagpauze in restaurant Il Kartel, je kunt er genieten van traditioneel Maltese en vooral Gozitaanse gerechten vlakbij de zee. Het restaurant bestaat al sinds 1973, kijkt uit over het water en is een aaneenschakeling van drie boothuizen.
  • De dienst voor toerisme van Gozo bracht naast deze zoutpannentocht nog een viertal wandelingen uit op het platteland die je gratis kunt downloaden via www.visitmalta.com/country_walks_gozo
  • Ook de wandelgids Wegwijzer voor Malta, Gozo en Comino biedt diverse wandelingen op Gozo aan met beschrijving, kaart en variantes.
  • Niet te missen op Gozo: The Azure Window en de lagune bij Dwerja.
    Dit venster in de rotsen, biedt een bijzonder uitzicht op de zee en is het meest gefotografeerde zicht van het eiland. Met een vissersbootje kun je door de honderdmeterlange tunnel varen die de lagune van Dwerja met de zee verbindt. Vanaf The Azure Window heb je zicht op de Fungus Rock. Aan de schimmel die op de rots groeit, werden ooit genezende krachten toegeschreven. Daarom werd de rots in tijden waarin zeerovers de zee onveilig maakten, zelfs bewaakt.

    Wandeling langs de Gordanvuurtoren.
    Van hieruit heb je een bijzonder mooi uitzicht over Gozo hebt. Victoria is het uurtje stappen naar Xlendi Bay. Dit oude vissershaventje, staat bekend als ideale plek om van de zonsondergang te genieten. Nabij Ir-Rambla kun je de restanten van een Romeinse villa en de mysterieuze Calyspogrot zien.In Xaghra vind je de Ggantija-tempels die afkomstig zijn van de oudste beschavingen ter wereld.

Tip 7
Maak een daguitstap naar Comino
Op zoek naar nog meer natuurschoon kun je vanuit Gozo met de boot een daguitstap maken naar het eilandje Comino met zijn Blue Lagoon. Het smalle zeekanaal tussen Comino en het onbewoonde eilandje Cominotto staat bekend om zijn typische groen-blauwe kleur en is populair bij zwemmers. De rotsen op de kust van Comino zijn een ideale picknickplaats. Van hieruit kun je een mooie wandeling maken van ongeveer een dik uur. Meer info vind je in het boek Wegwijzer voor Malta, Gozo en Comino. Kom liefst in de lente wanneer het eiland geurt naar het komijnkruid waaraan het zijn naam ontleent. In de zomer is het er woestijndroog en bloedheet. Er wonen slechts één priester, twee politieagenten en een kunstenaar met zijn gezin. Auto’s rijden er nauwelijks. Vergeet ook je lunchpakket, het nodige water en je zonnecrème niet. Op Comino zijn nauwelijks eetgelegenheden te vinden en een plek om te schuilen voor de zon is er evenmin.

Tip 8
Proef de plaatselijke keuken



De plaatselijke keuken is doorspekt met mediterrane invloeden uit Italië en Sicilië, waar de eerste inwoners van het eiland vandaan kwamen. Er staan veel vis, kaas, groenten en pasta op het menu. Daarnaast weerspiegelt de keuken de smaak van vreemde overheersers en internationale contacten.

  • De lokale wijnen smaken heerlijk in combinatie met de gbejniet, de schapenkaas uit Gozo.
  • Proef ook de zalzett (Maltese worst met koriander) met galletti (Maltese crackers) en wat bigilla (paté van tuinbonen) geserveerd met Maltees brood en olijfolie.
  • Een populaire snack is de hobz biz-zejt: een knapperige snee Maltees brood ingesmeerd met sappige tomaten en belegd met munt, ui, schapenkaas en ansjovis, gedrenkt in olijfolie.
  • Ook de nationale gerechten zoals aljotta (vissoep met munt, tomaten en witvis) en fenek (in wijn gestoofd konijn) moet je zeker eens proberen.
  • En dan zijn er nog Cisk, het populaire Maltese bier, en Bajtra, de likeur op basis van cactusvijgen. Op zoek naar een niet-alcoholische dorstlesser? Bestel dan Kinnie, een zelfgebrouwde frisdrank op basis van bittere sinaasappelen en aromatische kruiden.
  • Breng een bezoek aan het olijvenbedrijf van Matty en Sam Cremona in Wardija. Het koppel bracht twee olijvensoorten die zo goed als verdwenen waren terug in cultuur. Je kunt hun bedrijf bezoeken en er een rondleiding met proefsessie aanvragen: tel. +356 79 58 22 94.

Tip 9
In het voetspoor van de pelgrims




Zowel op Gozo als op Malta vind je exclusieve getuigenissen van godsdienstige pelgrimage. Ta’ Pinu is niet alleen de heiligste kerk op Gozo, maar ook de nationale schrijn en de meest vereerde plaats in de archipel. Het begon in 1883, toen een vrouw in de buurt, Carmela Ghrima, de stem van Jezus meende te horen. Er voltrokken zich verscheidene wonderbaarlijke gebeurtenissen en het kerkje trok duizenden bedevaartgangers. Om het allemaal aan te kunnen werd tussen 1920 en 1931 de huidige immense basiliek gebouwd. Hij omvat een deel van de oorspronkelijke kerk en herbergt het graf van Ghrima. In de kerk vind je een collectie ex-voto’s als dank voor verkregen hulp. Oorspronkelijk waren dat schilderijen van mensen die bijvoorbeeld op het nippertje uit een netelige situatie op zee gered waren, maar het hangt er ook vol babykleertjes, gipsen, reddingsvesten en valhelmen.

Handige reisgidsen

  • Malta & Gozo, Lonely Planet, vierde druk, april 2010, ISBN 978-1-74104-508-6.
  • Malta, Wat en hoe? Reisgids. Kosmos Uitegevers, vijfde herziene druk 2011, ISBN 978 90 215 4948 4.
  • Wegwijzer voor Malta, Gozo en Comino. Autotochten, wandelingen, picknicks. SunFlower Books, ISBN 1-85691.
  • Wandelkaart: Malta, Gozo, Kompass, 1:25 000. De wandelroutes staan aangeduid op de kaart.

Meer lezen
In het juni-nummer Femma, vroeger Vrouw en wereld, verscheen een artikel met portretten van vrouwen vandaag. Je vindt het volledige artikel in bijgevoegde pdf.

Meer info
www.airmalta.com

Foto's: © Mieke Termont
Geschreven door Mieke Termont

Reageer