Leve moeder - over moederschap, feminisme en de dertig-uren-week

Begin deze week keek ik naar de KoppenXL-reportage over de moeilijke combinatie werk-gezin van Amerikaanse vrouwen. De documentaire start met een getuigenis van een moeder: “We zijn opgegroeid met de idee dat we alles konden hebben wat we wilden. Wij geloofden dat echt. Ik werd zwanger en toen … veranderde alles.”
De sterkte van de documentaire was dat de focus niet lag op de kloof tussen vrouwen en mannen (die kennen we en die loopt helaas niet weg), maar op de kloof tussen moeders en niet-moeders. De reportage raakte me als werkende mama met drie kleine kinderen.

De dag erna ging ik in debat met onder andere arbeidsmarktdeskundige Jan Denys over de kortere werkweek. Ik voelde me vol vuur, de moeders uit de documentaire in mijn achterhoofd. Was de 30-in plaats van de 38-urenweek niet dé oplossing voor die moeilijke combinatie?
Een centrale vraag in het debat was ‘waarom Femma met de 30-urenweek een nieuwe collectieve norm wilde introduceren in een steeds individualistischere samenleving met een steeds flexibelere arbeidsmarkt’. Een collectieve norm zoals een 30-uren week betekent dan toch een aanslag op de individuele vrijheid, aldus de redenering. En staat feminisme net niet voor vrijheid en de bevrijding van normerende kaders?

Zeker. Maar feminisme staat ook en bovenal voor het strijden tegen structurele ongelijkheid. De voorbije eeuw zijn we door een stijgende productiviteit altijd minder gaan werken. De 60-uren-week evolueerde naar een 38-urenweek. Dit was een collectieve arbeidsduurvermindering die gold voor iedere werknemer. Vanaf de jaren 80 werd deze arbeidsduurvermindering individueler: de 38-uren week bleef overeind, maar via tijdkredieten en thematische verloven kunnen we minder werken. Iedereen heeft de keuze en is die vrije keuze niet het summum van emancipatie?
Het probleem zit hem in de ongelijkheid die deze zogenaamde vrije keuze teweeg brengt. Want het zijn vooral vrouwen die een stap terug zetten omdat ze minder verdienen dan hun partner en omwille van klassieke rollenpatronen. En eenoudergezinnen? Die nemen (bijna) geen tijdkrediet want dat is financieel niet haalbaar.

Collectieve afspraken geven individuen bescherming, een veilig kader waarbinnen we vrij kunnen zijn. De belangrijkste sociale verworvenheden in de voorbije eeuw zoals stemrecht, vakantie of werkbaar werk zijn bovenal collectief en bevrijdend geweest voor individuen. Keuzevrijheid gaat gepaard met collectieve sociale rechten, niet met maatregelen die alleen voor de sterksten tot de mogelijkheden behoren.

Voor mij zondag dus zeker geen pannenset of kruimeldief. Geef mij maar een realistische kijk op het moederschap, een arbeidsorganisatie die rekening houdt met het gezinsleven en last but not least: een 30-urenweek. En dit alles met een grote roze strik eromheen.

Reacties

Veerle schreef

Ik vind dit een zeer eenzijdige visie. Om te beginnen: feinisme assoriëren met hoeveel uren in de week dat je moet werken. Wat mij vooral stoort: moeders tov niet moeders zetten. Er zijn veel dames die niet moeder worden, omdat het biologisch niet kan. Mss moeten we daar ook respect voor hebben. Er zijn ook vrouwen die bewust niet kiezen voor het moederschap, maar dat is helemaal niet bespreekbaar. Ik werk fulltime, ben geen moeder en wil dat ook niet. Ik vind niet dat ik moet betalen voor dames die vinden dat ze moeder moeten zijn, en voor de rest dat alleen doen. Ik word razend van zo'n 'opiniestukken'.

Annemie Clement - Work Life Balance Opleiding en Coaching schreef

Ik coach vrouwen rond Work Life Balance, zowel vrouwen met kinderen als vrouwen zonder kinderen.

Wat altijd mijn beginpunt is en wat voor veel opheldering kan zorgen is het kennen van je levensdoel/missie.

Maar uiteindelijk kan coaching rond levensgebeurtenissen, combinatie werk-privé, Work Life Balance en time management veel inzichten brengen en vermijdt het polarisering.

Denise Desmet schreef

Beste, een 30 u week is geen haalbare kaart als je voltijds wil betaald worden. Het is de gemeenschap lees soc zekerheid die dit betaald. Iedereen wil een deel van de koek. Kies ervoor om halftijds of deeltijds te gaan werken. Het is niet omdat je kinderen hebt dat je 30 u hoeft te gaan werken.De na schoolse opvangen vakantie periode is heel goed uitgewerkt, ik heb 4 kinderen groot gebracht met een echtgenoot die geen 9 tot 5 uur job had en ook ben ik nog deeltijds gaan werken.Je kiest voor kinderen met alle voor en nadelen erbij.

Femma schreef

Beste Denise,

In verband met je punt over de betaalbaarheid. Betaalbaarheid heeft ook te maken met de keuzes die je als maatschappij maakt. Om even kort door de bocht te gaan. We kunnen ervoor kiezen om 4 à 6 miljard te spenderen aan nieuwe straaljagers of om dat geld te spenderen aan betere kinderopvang, onderwijs, gezondheidszorg,...

Femma wil dat zoveel mogelijk vrouwen (en mannen) de combinatie van betaalde en onbetaalde arbeid (zoals mantelzorg en zorgen voor de kinderen) kwaliteitsvol kunnen maken. Deeltijds werken zoals het nu geregeld is, is nefast. Je verdient minder loon, bouwt minder pensioenrechten op en maakt ook minder carrière. Bovendien is in een relatie de persoon die minder gaat werken ook het meest financieel kwetsbaar moest het tot een breuk leiden.

Veel vrouwen "kiezen" noodgedwongen voor deeltijdswerk omdat de combinatie voltijds werken en zorgen voor kinderen moeilijk is. Daar spelen moeilijkheden met kinderopvang en vakantie opvang zeker een rol. De mogelijkheid voor naschoolse opvang en vakantieopvang verschilt sterk tussen gemeenten. Dit is zeker niet overal even goed uitgebouwd. Over het algemeen zijn er nog heel wat plaatsen tekort.

Met een dertig uur geven we meer ademruimte aan vrouwen, mannen, kinderen en de maatschappij in zijn geheel.

Hannie schreef

30 uur voor de vrouw met kinderen en mantelzorg en vrijwilligerswerk ,wat allemaal nodig is in deze maatschappij, zou een norm moeten worden! Huisvrouwen hebben niet altijd gekozen om afhankelijk te zijn het was zo en je deed ook mantelzorg ,vrijwilligerswerk als dat in je zat .Alleen tevreden vrouwen maken dat je geluk uitstraalt! Voor iedereen geldt: keuze kunnen maken met een beetje hulp lukt dat wel . Ik ben voor 30 u.

Reageer