Is er plaats voor kwetsbaarheid op Internationale Mannendag?

19 november: Internationale Mannendag. Jawel, hij bestaat! Ik ben een onvoorwaardelijke fan. Man-zijn is een maatschappelijk fenomeen, stof voor debat, artikels of films. Volgende week wordt ‘Wat Mannen Willen’ gelanceerd in de bioscoop. De omschrijving van de film gaat als volgt: ‘Zes mannen gaan op zoek naar de grote liefde of gewoon een beetje geluk in een tijd waarin mannen soms geen idee hebben over hoe ze man moeten zijn en wat vrouwen nu eigenlijk van hen verwachten.’

Klopt het dat mannen geen idee hebben over hoe ze mannen moeten zijn? In aanloop van hun feestdag, legde ik mijn oor te luister. Ik stuurde naar alle jonge gasten, hot daddy´s, trendy ooms - van macho, tot feminist, single, gescheiden of getrouwd - uit mijn adresboek volgende vragen: Wat draagt bij tot een beter leven voor jou als man en welke moeten de speerpunten zijn van een Internationale Mannendag?
Ik wacht vol ongeduld, check om het uur mijn mailbox. Zo benieuwd naar wat deze mannen mij zullen toevertrouwen. Maar na een week blijft mijn mailbox, op vier antwoorden na, leeg. Mijn laatste wanhoopsdaad: ik post een bericht op Facebook. Vrouwen ‘liken’ mijn oproep; aan de mannenzijde blijft het stil.

Waarom reageren zo weinig mannen? Ik overloop de opties in gedachte.
Optie 1: Is alles misschien al in kannen en kruiken? Ok, mannen krijgen gemiddeld hogere lonen en zijn minder slachtoffer van huiselijk geweld. Hun pensioenen zijn hoger en ze hebben meer carrièrekansen. Maar om nu te zeggen dat er geen verbeterpunten zijn in ‘mannenland’… Ik zou meteen een pamflet kunnen opstellen. Weg met die beperkende stereotiepe beeldvorming tov van mannen. Vooruit met dat verplicht vaderschapsverlof, werken aan een kwaliteitsvollere combinatie van werk en gezin. Weg met dat steeds dwingendere schoonheidsideaal van de ‘perfecte man’ en waar krijgt hij steun bij emotionele eenzaamheid in de ratrace van elke dag?
Over naar optie 2: Misschien hebben mannen het gewoon te druk om op deze vraag te antwoorden?
Mmm, zwak argument, voor belangrijke dingen maak je tijd.
Of – en dat lijkt me aannemelijker – optie 3: is er misschien weinig plaats voor kwetsbaarheid op het Y-territorium?  Zou het kunnen dat mannen in het algemeen meer schroom voelen om hun mannelijkheid te linken aan kwetsbaarheid? Is het voor hen moeilijk om te erkennen of aan te geven wat beter zou kunnen in hun leven of waarbij ze best wel een duwtje in de rug kunnen krijgen op de dag voor hun geslacht? Mogen mannen zich van zichzelf en van anderen kwetsbaar opstellen? Een interessante vraag op Internationale Mannendag.

Als afsluiter maak ik een selectie uit de mooie antwoorden van de mannen die wel reageerden. Leve de mannen op Mannendag! Wij vieren mee, want heel wat strijdpunten zijn gelijk aan die van Femma.

Mannen over hun Mannendag

“Ik denk dat de wijdverspreide gendercliché ‘s voor zowel vrouwen als mannen dwaas, hinderlijk of zelfs ronduit nefast kunnen zijn. Bijvoorbeeld een jongen die zich op basis van vooroordelen laat leiden in zijn studie- of beroepskeuze. Een man is kostwinner, wordt verondersteld brandend ambitieus te zijn, rationeel en moet 'tegen een stootje' kunnen. Eigenschappen als 'gevoelig', 'zorgend' of 'emotioneel intelligent' worden minder erkend of in rekening gebracht. Die maatschappelijke ommekeer mag wat verder gaan dan een zoveelste artikel in de weekendbijlage van een kwaliteitskrant over 'de nieuwe, gevoelige man'. Zulke artikels bevestigen enkel het huidige genderbeeld.“

“Ik wens elke man voldoende maatregelen om het werk flexibel in te vullen. Minder stress en meer fun!”

“Een 30 uren week voor iedereen en 8 uren/week vrije tijd voor gemeenschapsvormende activiteiten.”

“Mijn grootste bekommernis is hoe we met onze planeet omgaan. Hoeveel mensen rijden er dagelijks naar hun werk terwijl het traject met het openbaar vervoer even snel of zelfs sneller is?  Waarom kan je in België appels kopen uit Zuid-Afrika? Waarom liegen onze auto’s over hun uitstoot? Uit onderzoek blijkt steeds weer dat mannen grotere vervuilers zijn, meer vlees eten, meer verknocht zijn aan hun auto en véél minder bereid zijn om hun gedrag aan te passen. Hoe komt dit? Zijn ze bang dat andere mannen hen softies zullen vinden? Waar zou Mannendag moeten over gaan? Uiteindelijk gaat het altijd over stereotype beeldvorming. Maar voor mij specifiek zou ik dat graag gekoppeld zien aan klimaat en milieuzorg.”

“Bedankt om mij eraan te herinneren dat er überhaupt zoiets bestaat als 'Mannendag'. Wat een feest!”
Wil je alsnog antwoorden op de vraag:  'Wat draagt bij tot een beter leven voor jou als man en welke moeten de speerpunten zijn van een Internationale Mannendag?' Dat kan onder deze blog of via communicatie@femma.be

Reacties

jan hautekeete schreef

Ik denk dat de meeste mannen (ik althans) niet noodzakelijk de nood voelen te "moeten weten" hoe mannen moeten zijn. We hebben geleerd op eigen benen te staan, tegen een stootje te kunnen, en verantwoordelijkheid te nemen, in gezin, bedrijf of de samenleving. Of dat nu leuk is of niet. Het is toch een beetje zoals de (cliché) uitdrukking : women have possibilities, men have obligations.

Wij behandelen vrouwen graag als gelijken en als volwassenen : we verwachten dat ze dan ook evengoed tegen een stootje kunnen en tegen een wat brutaal geformuleerd , maar gemeend vriendelijk, compliment, ook op straat. En ja, dat kan een bewonderend gefluit zijn, een knipoog of een "Ciao bella!".

- In een gezin dragen wij doorgaans de grootste financiêle last; wij offeren de tijd op die we met kinderen en partner kunnen doorbrengen om ervoor te zorgen dat de centen binnenkomen, het huis afbetaald, de kinderen naar een goeie school kunnen. Meestal betalen we ook nog de huishoudhulp. Wij horen de laatste tijd - ook uit uw hoek - dat we niet genoeg voor het gezin "zorgen". Niet akkoord : zorgen dat de centen binnenkomen is evengoed ook "zorgen". ik vind dat een zeer denigrerende opmerking, zeker omdat het juist meestal onze partners zelf zijn die de keuze maken wat meer thuis te blijven , en liever wat meer bij de jonge kinderen te zijn. En wij gunnen hun dat, wij maken die opoffering zonder morren; zelfs als onze partner gewoon een dagje voor zichzelf wil in de week, terwijl de kinderen op school zitten en de poetshulp bezig is in huis.

- Wij hebben niets tegen vrouwen aan de leiding in ons bedrijf; wij zijn niet voor quota (wij hebben nooit quota nodig gehad om de wereld uit de grond te stampen), maar vinden dat, als ze er dan toch zijn, ze evengoed in het onderwijs - en zeker basisonderwijs - moeten toegepast worden. ik heb Femma daar nog nooit over gehoord. Dat is nochtans een bepalende sector - als er nu één plaats zou zijn waar de mensen die het toekomstbeeld van jonge kinderen mee bepalen wat evenwichtiger over genders verdeeld zouden mogen zijn, wel....( ik heb zelf twee jonge zoontjes, in een basischool met uitsluitend vrouwelijke onderwijzeressen, en ik vind dat ze een rolmodel mankeren en niet altijd goed begrepen worden - ze staan bij de juffen bekend als "drukke" kinderen, die jongens van me...)

In de hoop dat je er iets mee kunt aanvangen.

Fons De Spons schreef

Misschien toch ook eens stoppen met mannen te beschouwen als 'emotionele randdebielen' of 'kreupelen' omdat sommigen (wellicht een groter deel dan je denkt) oprecht niet de nood voelen om met 'emotie of kwetsbaarheid' te koop te lopen. Emma Watson vond het zelfs nodig om te stellen dat: .'..when at 18, my male friends were unable to express their feelings, I decided that I was a feminist'. Wat voor een seksisme is me dat? Beschouw misschien niet wat jij zou willen dat mannen zeggen als dat gene dat mannen eigenlijk zouden willen zeggen maar niet durven. Sommige mannen willen dat misschien, anderen niet. No big deal. Maar je verwart je eigen ideologie met wat mannen als groep zouden willen. Als er al zoiets zou zijn dat 'mannen als groep' zouden willen zeggen...

Zou het ook niet kunnen dat feministen - gesteund door een hele infrastructuur van organisaties, betaald door de overheid - het gender debat hebben gemonopoliseerd? Mannen het zwijgen hebben opgelegd vanuit het axioma 'jij bent geen vrouw, je weet niet hoe het 'voelt', een soort van 'erfzonde', dat je na eeuwen onderdrukking geen recht meer van spreken hebt?

Liesje schreef

Beste Fons,

Fijn dat je reageert. Jij veronderstelt wel veel antwoorden van Riet die in haar blog nergens te lezen zijn of ergens aan anders aan bod kwamen. Zij stelde een oprechte vraag aan mannen en is blij dat daar langs allerlei wegen antwoorden op kwamen. Heel wat mannen staan er dus niet zo bij stil en hebben de behoefte niet om daar uitgebreid over te praten. Anderen vonden het fijn dat het bespreekbaar werd. Net zoveel verschillende meningen als mensen dus. Fijn! We hebben heel wat bijgeleerd.

Want is dat niet het doel van vragen stellen? Dingen te weten komen die je nog niet wist.

Wist jij trouwens dat er ook heel wat mannelijke feministen zijn? En we laten die heel graag aan het woord!

Vele groetjes en hou het droog dit weekend.

Femma schreef

Dag Jan,

Fijn dat je rolmodellen voor je zoontjes belangrijk vindt! Dat vinden wij ook. Nu worden jongens echter nog steeds meer in technische richtingen gestuurd en meisjes in zorgende richtingen als het om onderwijskeuze gaat. Vandaar het overwicht aan vrouwelijke leerkrachten. Dit is net een reden waarom we denken dat het goed is dat 'zorgen' (verzorging, opvoeding, ...) en 'werken' (betaalde arbeid) evenwichtig wordt verdeeld tussen mannen en vrouwen. Zo vervaagt het stereotiepe beeld en gaan kinderen/jongeren keuzes maken op basis van hun interesses en talenten in plaats van op basis van de verwachtingen omdat ze toevallig jongen/meisje zijn.

We doen verder ons best hiervoor, ook voor jouw jongens.

Met vriendelijke groeten

jan hautekeete schreef

Toch blijf ik het jammer vinden, dat waar femma, als organisatie, wél uitdrukkelijk achter quota staat van vrouwen in de politiek, adviesorganen en beheerraden, ze dit niet doet in een sector die minstens zo beeldbepalend is - namelijk het onderwijs ! Ook in de conclusies van het rapport over de "loonkloof" , gepubliceerd door het IVGVM, wordt dit punt benadrukt.

We begrijpen dat Femma een feministische organisatie is , en dus begrijpelijkerwijze op de eerste plaats ( en uitsluitend?) de gelijke vertegenwoordiging van vrouwen zal nastreven. Het echter ergens blijft jammer dat een organisatie als die van jullie niet de gendergelijkheid op de eerste plaats zet, en dus ook opkomt voor een gelijke vertegenwoordiging, door quota, van mannelijke leerkrachten in dat bepalende basisonderwijs. Jullie vroegen onze mening (en ik denk dat veel mannen niet reageren in zulke debatten om de reden die Fons hiervoor aanhaalde) - we zijn nu benieuwd naar jullie werkelijke luisterbereidheid.

Liesje Berteloot schreef

Beste Jan,

Ik denk dat Femma heel duidelijk gendergelijkheid op de eerste plaats zet. Lees het dossier over een nieuw combinatiemodel maar even na, daarin zal je zien dat hier met zowel mannen als vrouwen wordt rekening gehouden.

Ik snap je opmerking over de quota. En eerlijk, ik denk dat niemand staat de springen voor quota. Eigenlijk zou het een evidentie moeten zijn, gelijke vertegenwoordiging van mannen en vrouwen in alle beleidsorganen, adviesraden, politiek, ... Een afspiegeling van de maatschappij. Maar zolang het geen evidentie is, zijn de quota er een weg naartoe, meer niet. Ze zijn geen heilig middel. Want uiteraard wil iedereen dat functies in de eerste plaats worden ingevuld door capabele mensen. Voor heel wat van die functies zijn er meestal wel voldoende geschikte mannen én vrouwen te vinden, soms kost het wat meer moeite om ze te vinden. Voor bepaalde beroepssectoren, zoals het onderwijs, is het minder evident. Want wat helpen quota als er niet voldoende afgestudeerde mannelijke leerkrachten zijn?

Daarvoor moeten we eerst een aantal genderstereotiepen doorbreken en proberen te zorgen dat onze kinderen niet gestuurd worden in bepaalde richtingen omdat ze toevallig een jongen of een meisje zijn. Dan gaan ze kiezen volgens interesse en talent. Dan zullen er meer technisch en wetenschappelijk geschoolde meisjes zijn én meer jongens in de zogenoemde 'zachtere' sectoren zoals zorg en onderwijs. Zo kunnen we geleidelijk tot een gelijke vertegenwoordiging van mannen en vrouwen komen in de verschillende beroepscategorieën en daar worden we allemaal beter van.

Met vriendelijke groeten

Liesje

jan hautekeete schreef

Liesje,

Opmerkingen zoals "we vinden ze niet" of "er zijn er geen" horen natuurlijk bij het hele reactiepatroon tégen quota. Vrouwenorganisaties hebben dat soort reacties altijd heel resoluut en a priori van de tafel geveegd.

Ze meenden dat het opleggen van quota juist zou helpen als aanzet en motivatie voor structurele verandering om die beschikbaarheid te vergroten.

Daarom vind ik het jammer hier juist dezelfde soort opmerking te moeten lezen (en ik begrijp het, deze keer gaat het om een bepaalde minimum-vertegenwoordiging van mannen, niet vrouwen, en voor een feministische organisatie blijkt het in de praktijk dus duidelijk niet evident om niet alleen in theorie , voor gendergelijkheid vanuit meer dan één richting op te komen).

Uit studies blijkt dat wanneer kinderen alsmaar één gender in een sector zien : hier kleuter-en basisonderwijs , dit hun stereotiepe beeldvorming versterkt, als zou dat soort sector iets voor vrouwen zijn (in dit geval).

Uit onderzoek blijkt ook dat er wel mannelijke leerkrachten zijn, zelfs in het basisonderwijs, maar dat die vlugger afhaken - als ik me niet vergis, wees onderzoek uit dat ondermeer de werkomgeving en een bepaalde attitude van de onderwijswereld, daar mee te maken had. Dus ik denk dat er wel degelijk snel iets te doen valt.

Maar ik heb de indruk dat de wil ontbreekt - het gaat hier om mannen ,en om jonge kinderen - vooral dan "drukke" jongens die in een vervrouwelijkte onderwijsomgeving minder hun draai en hun "ruimte" vinden, en dat is niet jullie doelpubliek - dat begrijp ik.

Maar vermits je onze mening vroeg...

In het algemeen ontbreekt trouwens studiemateriaal naar wat problemen van jongens of mannen kunnen zijn : dit wordt heel snel geminimaliseerd, en je weet ook dat genderstudies nog altijd voornamelijk vrouwenstudies zijn (nog zoiets...), en deze richtingen niet bepaald manvriendelijk zijn ( wat is de vertegenwoordiging van mannelijke studenten in psychologische richtingen?) Het is nogal pijnlijk de amateuristische en uiterst simplistische (op het denigrerende af, meestal) lijstjes te moeten lezen van de "luttele" problemen waarmee mannen zouden te maken hebben - alsof de helft van de wereldbevolking op rozen zit (??), en al helemaal beschamend om het complete gebrek aan acties en campagnes te zien (bijvoorbeeld dan op het vlak van het onderwijs voor jonge kinderen).

In zulke context is het echt niet moelijk te begrijpen waarom mannen zich afzijdig houden in dit soort debatten , sorry.

Reageer