Het huwelijksquotiënt: afschaffen of niet?

{$items.title}

Het huwelijksquotiënt is een belastingvoordeel dat enkele decennia is gecreëerd om het kostwinnersmodel te ondersteunen. Dat kostwinnersmodel gaat impliciet uit van de idee dat vrouwen het meest geschikt zijn voor het huishouden en de zorg en de mannen voor het betaalde werk.

Volgens VLD-voorzitster Gwendolyn Rutten stimuleert het huwelijksquotiënt ook vandaag de dag nog veel vrouwen om gewoon thuis te blijven en niet te gaan werken. Het staat hun emancipatie in de weg, aldus de VLD-voorzitster. En, voegt Rutten eraan toe: ‘Aan een alleenstaande werkende moeder krijg je dit niet uitgelegd’.

Voor CD&V is de afschaffing van het huwelijksquotiënt niet aan de orde. ‘Het is een vorm van emancipatie want het geeft partners - veelal vrouwen - echte keuzevrijheid. Het creëert de mogelijkheid om thuis te blijven om voor huis en kinderen te zorgen als ze dat echt zouden willen.’

Quid individuele keuzevrijheid?
Eventjes een zijsprong: het is vreemd dat de VLD-voorzitster het in deze discussie niet heeft over individuele keuzevrijheid, haar stokpaardje. Nog niet zolang geleden pleitte ze onder mom van die individuele keuzevrijheid ervoor om van het moederschapsverlof een gezinspakket te maken. Een pakket aan zorgweken dat partners na de geboorte van hun kind netjes kunnen verdelen aan de keukentafel. Wel, praktijk en onderzoek tonen aan dat dit niet werkt. De stereotiepe denkbeelden die het kostwinnersmodel mee in het leven riepen, zorgen er vandaag nog steeds voor dat het de vrouwen zijn die hun betaalde werk terugschroeven tot deeltijds werk, tot het nemen van een ouderschapsverlof of tijdskrediet om te zorgen of - maar dat zijn er steeds minder en minder - om volledig thuis te blijven.

Quid emancipatie?
Noch het huwelijksquotiënt, noch het ‘gezinspakket aan zorgverlof’ zijn instrumenten van emancipatie. Ze bevorderen de ‘echte’ individuele keuzevrijheid (voor zover die bestaat, een samenleving ‘stuurt’ die immers altijd) ook niet. De stereotiepe rollenpatronen en het gebrek aan een degelijke vergoeding zijn hier de spelbrekers.

Maar het huidige tweeverdienersmodel (eigenlijk een kostwinnersmodel X 2) bevordert evenmin de emancipatie en keuzevrijheid van vrouwen èn mannen. Het is voor vele gezinnen - en dan vooral die met één alleenstaande werkende ouder aan het hoofd, mevrouw Rutten - bijvoorbeeld niet haalbaar om werk en zorg op een kwaliteitsvolle manier te combineren.

Waarom werken zoveel vrouwen deeltijds? En wie poetst het huis van de poetsvrouw? Het zijn prangende vragen die ons ertoe dwingen om ons huidige arbeidsbestel in vraag te stellen.

Speel geen vrouwen tegenover elkaar uit
Bijzonder jammer de afgelopen dagen is dat in de discussie over het huwelijksquotiënt de afgelopen dagen vrouwen weer eens tegenover elkaar uitgespeeld werden, dat onbetaalde arbeid (huishouden & zorg) weer eens werd neergezet als ‘niet belangrijk’, en dat emanciperen blijkbaar alleen kan door snoeien, afschaffen en straffen.

Emanciperen = investeren
Laten we het huwelijksquotiënt een natuurlijke dood sterven door echt werk te maken van het evenwichtig en kwaliteitsvol combineren van betaalde en onbetaalde arbeid door mannen en vrouwen. Emanciperen doe je door te investeren in:

  • meer, degelijke, en betaalbare kinderopvang;
  • kwaliteitsvol werk;
  • een verhoging van de minimuminkomens;
  • gelijk loon voor gelijk werk;
  • een meer evenwichtige verdeling van zorg- en huishoudelijke taken tussen vrouwen en mannen.

Èn het debat te durven openen over collectief minder werken voor iedereen!

Reageer