Het gaat slechter dan ooit

{$items.title}

Het gaat slechter dan ooit.  Geen sexy wervende titel boven mijn stuk deze week. Wegens gewoon geen goed nieuws deze week. Toch hoop ik dat u verder leest.

De ongelijkheid tussen mannen en vrouwen werkt zich post na post weer binnen bij de top van de Vlaamse administratie, zegt Alona Lyubayeva, Diversiteitsambtenaar van de Vlaamse overheid. Slechts 1 Vlaamse topambtenaar op 5 is een vrouw.

Minister van Bestuurszaken, Liesbeth Homans, trekt het zich niet aan. ‘Het belangrijkste is dat de juiste vrouw of man op de juiste plaats terecht komt’.  'Wel vreemd dat zo’n nobel principe in de praktijk betekent dat vooral mannen worden benoemd’, repliceert Els Flour, voorzitster van het Vrouwen Overleg Komitee. Flour herinnert eraan dat dure assessments de overheid meestal zo’n 3 tot 5 topprofielen opleveren van vrouwen en mannen die hoger scoren dan nodig geacht voor de functie. Dat garandeert dat een topbenoeming sowieso naar een zeer competente kandidaat gaat. Van daaruit steevast een man benoemen, heeft een naam: positieve discriminatie van mannen.

Langdurig thuis
Zijn vrouwen aan de top veel te weinig te vinden, in de ziektecijfers zijn we oververtegenwoordigd. Bij de werknemers is ruim 9 procent van de vrouwen meer dan een jaar ziek thuis. Bij de mannen is dat goed 7 procent. Het aandeel langdurig zieken bij de werknemers is in tien jaar met bijna de helft gestegen en stijgt de laatste twee jaar sneller dan ooit.  Vooral psychische aandoeningen nemen sterk toe. 

Het Kenniscentrum Arbeidsongeschiktheid zegt dat de oorzaken van langdurig ziekteverzuim meestal multicausaal zijn. Ook de persoonlijke thuissituatie speelt een rol van betekenis. Complexere jobs in combinatie met het opvoeden van kinderen, mantelzorg en andere privéproblemen leggen een (te) grote druk op de actieve tweeverdieners. En het feit dat vrouwen meer dan mannen zorgfuncties opnemen, kan de proportioneel sterkere toename van het langdurig ziekteverzuim bij vrouwen, mogelijk objectiveren.  Het kenniscentrum legt ook de link met tussen ziekteverzuim en de kwaliteit van arbeid. Slechts de helft van de Vlaamse werknemers heeft een werkbare job.

Een Nederlandse studie over burn-out zegt hetzelfde. Ze wijst erop dat we ook moeten kijken naar structurele ontwikkelingen in de samenleving. Ontwikkelingen die ervoor zorgen dat burn-outklachten zoveel werkenden treffen. Steeds meer mensen combineren betaald werken met zorgtaken.  Niet evident, weten we uit steeds meer enquêtes. Daarnaast is er de druk die op individuen wordt gelegd: succes en mislukking heb je volledig aan jezelf te danken. Toeval, geluk, of het bedje waarin je geboren bent: ze spelen in onze hoofden nauwelijks nog mee terwijl ze in realiteit wel degelijk een belangrijke rol spelen.

‘We behandelen burn-outs als het probleem van een individu’, zegt professor Paul Verhaeghe. ‘ We zetten die mensen thuis tot ze beter zijn en dan voeren we ze gewoon terug in het systeem in, zonder dat we het systeem in vraag stellen.’

De schuldvraag
Dat is wat onze overheid ook van plan is met de langdurig zieken. De regering-Michel wil de stijging van het aantal langdurig zieken stoppen door ze aan een aangepaste baan te helpen. Weigeren ze dit, dan wil de regering 10 procent van hun uitkering afnemen.  De manier waarop onze maatschappij in het algemeen en onze arbeidsmarkt in het bijzonder functioneert, wordt niet in vraag gesteld.  Het feit dat er zo weinig vrouwen topfuncties bekleden en zo veel vrouwen langdurig ziek zijn: het systeem treft geen schuld.

‘De vrouw, de arme, de werkloze, de gehandicapte, de migrant, de homo, de zwarte: als de zaken uit de hand lopen, is het hun schuld’, vatte Dyab Abou JahJah het treffend samen. 

Nu langdurig ziekteverzuim een steeds groter probleem wordt, zien we hetzelfde mechanisme van toepassing op de langdurig zieken. Zij zijn het probleem, zij moeten ‘geresponsabiliseerd’ worden en desnoods gestraft, met verlies van uitkering. Triestig.

Oh ja, hebt u een voorstel voor een studie of een onderzoek rond het thema arbeidsongeschiktheid?
Dan kan u het aan het Kenniscentrum Arbeidsongeschiktheid formuleren. Ik las dat vele mensen met burn-outklachten minder uren willen gaan werken.

Misschien toch maar eens de dertigurenwerkweek indienen? Lijkt me effectiever dan mensen hun uitkering afnemen.

Reageer