Het Basisinkomen en man-vrouw verhouding: enkele bedenkingen

{$items.title}

Donderdag 18 december wijdt Panorama (Canvas om 21u35) een uitzending aan het Basisinkomen. Het Basisinkomen is geen nieuw idee, maar krijgt de laatste tijd opnieuw heel wat aandacht. Logisch, in tijden waar 20,9% van de Belgen aangeeft moeilijk tot zeer moeilijk rond te komen.
Femma is op sommige vlakken zeker gecharmeerd door het Basisinkomen, maar wenst er toch ook enkele bedenkingen bij te formuleren.

  1. Geen eenduidige visie

​​Een eerste bedenking is dat er geen eenduidige visie is over het Basisinkomen. In essentie is het Basisinkomen een inkomen dat onvoorwaardelijk is op drie vlakken:

  • Het is strikt individueel: de grootte van het bedrag hangt niet af van je gezinssituatie.
  • Het is universeel: zowel wie weinig als wie veel bezit of verdient, krijgt hetzelfde basisinkomen
  • Het is onvoorwaardelijk in de zin dat je er geen tegenprestatie voor moet doen of bereid moet zijn tot een tegenprestatie.

Het Basisinkomen kan je bijvoorbeeld zien als een bedrag  dat je maandelijks op je rekening gestort krijgt, ongeacht of je betaalde arbeid doet, onbetaalde arbeid uitoefent of helemaal niets doet.

Waar men het niet over eens is, is hoe hoog het Basisinkomen moet zijn, wie er allemaal recht op heeft, op welk niveau het uitbetaald moet worden en hoe het gefinancierd moet worden. Uiteraard begrijpt iedereen dat er een wezenlijk verschil is tussen de effecten van een basisinkomen van 750 euro of de effecten van een basisinkomen van 1500 euro. Ook de context is belangrijk. In welke mate zal het Basisinkomen een excuus vormen om mensen aan hun lot over te laten want “ze krijgen toch geld en beslissen zelf hoe ze hiermee hun leven vorm geven”. Pas wanneer er over deze zaken duidelijkheid is, kan je een definitief oordeel vellen over het Basisinkomen.

2. Weinig aandacht voor impact Basisinkomen op positie van vrouwen. 

Een tweede aandachtspunt is dat er in de hele discussie rond het Basisinkomen relatief weinig aandacht gaat naar de impact van het Basisinkomen op de positie van vrouwen in de samenleving en de verhouding tussen mannen en vrouwen. Die impact hangt voor een belangrijk deel ook af van de concrete invulling van het Basisinkomen en de context waarin het ingevoerd wordt.
Het Basisinkomen is au fond een maatregel gericht op het bestrijden van armoede en inkomensonzekerheid. Maar dat wil niet zeggen dat we mogelijke negatieve effecten op de verhouding man-vrouw mogen negeren.

Een voldoende groot Basisinkomen lijkt vooral een positief effect te hebben voor vrouwen die vandaag de dag geen inkomen of een zeer klein inkomen hebben. In bepaalde gevallen zou het ook de onderhandelingspositie van vrouwen in het gezin en op de arbeidsmarkt verhogen. De economische onafhankelijkheid van de meest kwetsbare vrouwen zou toenemen en het zou een nuttig instrument zijn tegen de armoedeval en werkloosheidsval.

Het grote probleem vandaag is de man-vrouw verhouding op de arbeidsmarkt en in het huishouden. Vrouwen nemen nog steeds meer zorgtaken en huishoudelijke taken op zich dan mannen en zetten sneller een stapje terug van de arbeidsmarkt. Vrees is dat de invoering van het Basisinkomen op zich niet voldoende zal zijn om gender gerelateerde keuzebeperkingen en de huidige verdeling van arbeid tussen vrouwen en mannen adequaat aan te pakken. Sterker nog, het kan die scheve verdeling in bepaalde gevallen net gaan versterken (o.a. door beeldvorming en stereotypen,...).

Tot Slot.

Femma ziet zowel voordelen als valkuilen in het Basisinkomen. Kijken we met een louter vrouwelijke bril , dan  staan we eerder terughoudend ten opzichte van het Basisinkomen. Andere maatregelen en voorstellen die wel specifiek inspelen op de man-vrouw verdeling van arbeid en die op kortere termijn haalbaar zijn, krijgen onze prioriteit. Femma richt voorlopig haar pijlen op het combineerbaar maken van betaalde arbeid en zorg door concrete voorstellen te doen met betrekking tot kinderopvang, zorgverloven, het bestrijden van stereotiepe beeldvorming en arbeidsduurvermindering.  Niettegenstaande volgen we het debat rond Basisinkomen met veel interesse.

Reacties

Tom Goemaere schreef

in bijlage een artikel over het het basisinkomen en feminisme.

mvg

Reageer