Herstellen hoeft niet ‘hetzelfde blijven’ te zijn

{$items.title}

De afgelopen jaren werd er heel veel gedebatteerd, geschreven en onderzoek gedaan over samenleven in diversiteit. Denken we maar aan het thema discriminatie en racisme in het onderwijs, op de arbeidsmarkt  en op andere levensdomeinen. De sociale media staan vol van discussies  over taal, werkloosheid, integratie, radicalisering, vluchtelingen en terrorisme.  Men beperkt zich daarbij niet tot ons land, maar kijkt ook over de grenzen. Er zijn, zo stel je vast, sterk uiteenlopende meningen en theorieën over de superdiverse samenleving en de uitdagingen die ermee gepaard gaan.  De discussies kunnen soms heel scherp zijn en vaak emotioneel.  Gevoelens van verlies, er al dan niet bij horen, zich niet erkend voelen, angst voor verlies van het (kwaliteitsvolle) bestaan van onszelf en onze dierbaren zijn duidelijk aanwezig.

De gebeurtenissen van de laatste jaren in ons land en elders maken ons angstig.  Oorlogen, vluchtelingenstromen en terroristische aanslagen, maar ook binnenlandse problemen zoals armoede en lange wachtlijsten in de gezondheidszorg, voeden die angst. Er wordt op zoek gegaan naar een zwart schaap. De discussies en debatten worden steeds scherper. Bij momenten zijn ze zelfs ruw en weinig respectvol. Men verlaat de argumenten, speelt op de man of op de vrouw en hanteert beledigend taalgebruik. Ook dat is een uitdaging van onze huidige samenleving. Hoe gaan we om met die polarisering, met wij-zij verhalen, met scherpe woorden over ‘de anderen’? Hoe kunnen we respectvol omgaan met mensen ongeacht hun ideeën of zonder de eigen waarden te verloochenen? Want als we het respect voor de mens verliezen, als we geen menselijkheid meer in ons dragen: wat is dan de zin van het leven? Of anders gesteld: wat is dan de essentie van een democratische samenleving?

In haar boek ‘We nemen het heft in handen’ tracht  Yasmien Naciri, een jonge sociale onderneemster en publiciste, in  het hoofdstuk ‘Gebroken samenleving’ met een mooie metafoor een antwoord te geven op de vraag hoe we ondanks die gebeurtenissen er (samen) iets moois van kunnen maken.

‘Zoals ik in een van mijn columns voor Radio 1 heb verwoord, doet de breuk tussen verschillende gemeenschappen me ook denken aan het begrip kintsukuroi. Kintsukuroi is een Japanse kunstvorm die wordt toegepast bij het herstellen van gebroken aardewerk. De scherven worden aan elkaar gelijmd met lak, die met goudstof wordt gekleurd. We gaan er te vaak van uit dat wanneer iets gebroken is, het niet langer mooi is en geen enkel nut meer heeft. Dat het aardewerk er niet meer uit zal zien als vroeger hoeft niet negatief te zijn. Laten we dus juist hopen dat bij het lijmen van een gebroken samenleving de samenleving niet hetzelfde blijft. De menselijke drang om te verhullen dat iets gebroken is, wordt door deze kunstvorm aan de kant geschoven. De verandering blijft zichtbaar en de ‘kwetsbaarheid’ is aanwezig. Tegelijkertijd toon je aan dat ‘herstellen’ mogelijk is en dat het niet een synoniem is voor ‘hetzelfde blijven.’

Niet alleen zijn  deze woorden heel inspirerend en hoopgevend, ook de jonge vrouw achter deze zinnen is dat. Yasmien engageerde zich heel vroeg, ondernam diverse initiatieven  en maakte het verschil. Ze richtte een niet-traditioneel jeugdhuis voor ondernemende jongeren op, Fleks vzw, en ook een hulporganisatie. Daarmee ondersteunt ze in  haar geboorteland, België, mensen die  in armoedesituaties leven. In Marokko, het land waar haar wortels liggen,  bouwt ze met de hulporganisatie waterputten en renoveert ze schooltjes in afgelegen dorpen. Met haar boek wil ze aantonen dat burgers  zelf het heft in handen kunnen nemen en het beleid kunnen beïnvloeden. Beter zo dan andersom.

‘In dit boek bied ik geen antwoord op de vraagstukken en uitdagingen die onze samenleving kent, maar ik probeer aan de hand van eigen inzichten en ervaringen aan te tonen dat we allemaal het heft in handen kunnen nemen. Maatschappelijke ongelijkheid, diversiteit, onderwijs en maatschappelijke participatie zijn slechts enkele onderwerpen die de lezer zouden moeten doen stilstaan bij de gebreken én bij de overvloed aan mogelijke oplossingen. Het wordt tijd dat we onze tekortkomingen onder ogen durven te zien en resoluut kiezen voor toekomstgerichte oplossingen waaraan we allemaal een steentje kunnen bijdragen.’

 

Wie is Yasmien Naciri?

Yasmien Naciri is geboren in Mol in 1991 als kleindochter van een Marokkaanse mijnwerker. Ze is ondernemer (met een eigen adviesbureau), auteur en columniste. Ze behaalde een bachelorsdiploma in bedrijfsmanagement en een master in meertalige communicatie. Ze richtte de Belgisch-Marokkaanse organisatie Amana op. Vorig jaar kwam haar boek ‘Wij nemen het heft in handen’ uit.

 

Reageer