Een solidair pensioenstelsel volgens Femma

De expertencommissie Pensioenhervorming 2020-2040 is geland. Het maatschappelijk debat geopend. Er moeten normatieve keuzes gemaakt worden. Met name, zo schrijft de commissie, inzake de gezinsdimensie en de waardering van niet-betaalde zorgarbeid is een grondig maatschappelijk debat nodig.
Als vrouwenbeweging die solidariteit en gendergelijkheid hoog in het vaandel draagt, willen wij alvast de volgende insteek geven.
Solidariteit en waardering van zorgarbeid zijn het best gediend met een stevige eerste pijler (het wettelijk pensioen).  Via de ‘gelijkgestelde periodes’ kan ervoor gezorgd worden dat wie tijdelijk uit de arbeidsmarkt stapt om te zorgen niet benadeeld wordt in (meestal) haar pensioenopbouw.  Zijn verder nog belangrijk: een degelijk minimumpensioen en het minimumrecht per loopbaanjaar. En, niet te vergeten, welvaartsvaste pensioenbedragen.
Binnen een sterke eerste pijler is Femma voorstander van de invoering van de split, als uitdrukking van de solidariteit binnen een relatie. Tel de opgebouwde rechten binnen een koppel op en deel ze door twee. Zo waardeer je zorgarbeid binnen een relatie.
De expertencommissie stelt zich grote vragen bij de zogenaamde ‘derde pensioenpijler’, het individueel pensioensparen. Dat doen wij ook. Wij vinden niet dat de overheid geld moet stoppen in het aanmoedigen van individueel sparen. Met solidariteit heeft die derde pijler niets te maken.
Maar als het gaat om gendergelijkheid en solidariteit moeten we ons ook vragen durven stellen bij de tweede pijler, die van de ‘aanvullende pensioenen’. Een pijler die door middel van lagere belastingen en sociale bijdragen wordt aangemoedigd. Het doel van die pijler is werknemers ‘een betekenisvolle aanvulling’ te geven bij hun wettelijk pensioen. Dit doel, schrijven de experten, is onvoldoende bereikt. Daarom menen ze dat deze pijler ‘verbreed en verdiept’ moet worden. Wij stellen ons echter grote vragen bij de solidariteit, de crisisbestendigheid, het ‘aanvullend’ karakter’ en de kostprijs van die tweede pijler.  Het is een pijler waarin zorgarbeid niet meegeteld wordt, waarin de verschillen erg groot zijn naargelang sector of bedrijf, functie of loon. Het is een pijler die de overheid veel geld kost, en waarvan de werkingskosten (het beheer  van de fondsen) een aanzienlijke invloed hebben op het rendement.
Een normatief debat over de gezinsdimensie en de waardering van zorgarbeid moet dus ook hierover durven gaan.

Reageer