Duurzaam koken, ook jij kan je steentje bijdragen

{$items.title}

Van 30 november tot en met 11 december 2015 vindt in Parijs de jaarlijkse Klimaatconferentie van de Verenigde Naties plaats. De wereldleiders onderhandelen er over de opvolging van het Kyoto-protocol.
Ik lees in een niet nadergenoemde krant dat toch nog altijd 1 op de 5 Vlamingen niet gelooft dat de aarde opwarmt door allerlei activiteiten gesteld door de mens. Maar toch is er 70% wel bezorgd om de klimaatverandering. Dit besef is op zich wel een goed gegeven.

Immers de gemiddelde temperatuur van het aard- en oceaanoppervlak is volgens wetenschappers van het ‘Intergovernmental Panel on Climate Change’ gestegen  tussen 1880 en 2012 gestegen met 0,85 °C. Klimatologisch gezien is zo’n temperatuurstijging een snelle en belangrijke wijziging. Het is een politieke beslissing om de temperatuur niet boven de 2°C te laten stijgen. Ik hoorde Jill Peeters vorige week vrijdag op radio 1 zeggen dat als de temperatuur zou stijgen tot 3°C de Idyllische eilandjes in de Stille Oceaan gewoon verdwijnen. Jos Delbeke chef klimaat van  de Europese Commissie ook al te gast in hetzelfde programma onderstreepte nogmaals het belang van het in toom houden van de uitlaat van broeikasgassen als CO2 en methaan en de opkomende energielanden als China, India ook mee te krijgen en te overtuigen van het belang. Het enige scenario waarmee de wereldwijde opwarming onder de 2°C kan gehouden worden is een aanzienlijke verlaging van de uitstoot van de broeikasgassen.

De grootste boosdoener is nog steeds de energieproductie, maar wordt flink op de hielen gevolgd door de landbouw. En dat is toch wel wat minder gekend.
En als we spreken van terugdringen van de uitstoot van broeikasgassen dan heeft dit ook een deel te maken met de wijze waarop wij omgaan met voedsel: de productie, het bewerken, het bewaren, het vervoeren, bereiden enz.
Gedurende de laatste 50 jaar is onze voeding sterk veranderd: we eten veel vlees, teveel vlees, heel wat voedingsmiddelen leggen heel wat km af vooraleer ze op ons bord belanden. De productie van voedingsmiddelen aan de andere kant van de wereld heeft het besef van seizoenen doen vervagen.
Er zijn veel tussenpersonen tussen producent en consument. Als gevolg van de intensieve landbouw raken bodems uitgeput, moeten ze steeds vaker worden bemest, geraakt de bodem vervuild  door meststoffen, pesticiden…

De vraag is wat kunnen jij en ik daar aan doen?

Wel, ieder van ons kan een steentje bijdragen en dat hoeft helemaal niet moeilijk te zijn. Seizoensproducten en biologische geteelde producten verdienen beslist mijn voorkeur. Maar er is meer. De hoeveelheid vlees die op je bord  belandt, is de doorslaggevende factor bij de berekening van de ecologische voetafdruk van onze maaltijd. De veeteelt is wereldwijd verantwoordelijk voor 18% van de broeikasuitstoot: door uitlaatgassen van een rund. Maar dieren moeten ook gevoed worden  en om dat voedsel te kweken is er veel land en veel water nodig. Maar liefst 75% van de landbouwgrond op onze planeet wordt gebruikt voor veeteelt en de productie van veevoeder.  Dat is gigantisch.  En stel je voor, de productie van 1 kg rundvlees kost onze planeet maar liefst 15.000 l water. Als dat niet veel is.

Als alle Vlamingen 1 dag per week vegetarisch  zouden eten zou dit op jaarbasis  evenveel CO2 besparen als bijna een half miljoen auto’s van de weg halen.

Dus niets dan voordelen: als iedereen gewoon minder vlees zou eten , dan verbeteren we het algemeen welzijn van iedereen. Er kan meer landbouwgrond voor tuinbouw gebruikt worden en dat rendeert: de productie van 1 kg vlees kost gemiddeld 7 kg graan. Om even te bereken: 40 % van de wereldwijde graanproductie wordt gebruikt als veevoer. Heel veel mensen kunnen met dit graan gevoed worden.

Meteen dragen we ook zo ons steentje bij aan het dierenwelzijn. In België worden meer dan 250 miljoen dieren geslacht. Een getal waar ik toch even van duizel. En eigenlijk hebben we helemaal niet genoeg ruimte om zoveel dieren vrolijk te laten grazen of in de modder te laten wroeten. Dus minder dieren kunnen de leefomstandigheden van dieren sterk verbeteren.
Voedsel legt soms erg lange afstanden af. Wil jij absoluut asperges op je Kerstmenu , dan  is de kans groot dat ze uit Peru zijn overgevlogen. Bovendien betaal je meer, zijn ze lang niet zo lekker dan de Belgische asperges die je in de lente koopt. Kies voor lokale producten. En we hebben keuze te over, dus wat houd je tegen? We kunnen zelfs nog meer. Ga bij de lokale boer langs: meer en meer zie je ook hij/zij hier heel wat inspanningen levert: zelfgemaakt appelsap,  een mooi assortiment van vergeten groenten: als spitskool, een kleurenpracht aan heerlijke bietjes, speciale aardappelvariëteiten , oude appelsoorten enz. Heerlijk toch! Of kweek zelf groentjes.
En wonen in de stad behoeft ook al geen excuses: met een groenteabonnement koop je wekelijks een mandje vol met groenten op een afgesproken tijdstip of sluit je je aan bij een voedselteam.

Dus de hoogste tijd om met potten en pannen aan de aan de slag te gaan? En  hopelijk overtuig ik je met dit heerlijke receptje om voortaan toch te kiezen voor Superveggie!
Smakelijk!

Exotische groenteburger met zonnebloempitjes
Ingrediënten voor 8 burgers
1 courgette, grofgeraspt
1 teentje knoflook, geperst
100 g geraspte kokos
100 g bloem (of glutenvrij: boekweitmeel)
1 eetlepel kerriepoeder
sap van ½ citroen
200 g zonnebloempitjes
olie om te frituren
zout

Bereiding
1. Vermeng de courgette met de knoflook, de kokos, de bloem (of het boekweitmeel), het kerriepoeder, het citroensap, de zonnebloempitjes en een snufje zout. Kneed het mengsel goed door tot alle losse stukjes aan elkaar blijven plakken en er een stevig mengsel ontstaat.
2. Verdeel het mengsel in 8 porties en maak er platte burgers van. Je kunt de burgers een perfecte vorm geven door telkens een metalen ring te vullen met een deel van het mengsel, en het mengsel aan te stampen, bijvoorbeeld met de onderkant van een glas. Maar je kunt ze ook met de hand vorm geven.
3. Verwarm de frituurolie voor op 170 °C.
4. Frituur de burgers gedurende 5 minuten tot ze goudbruin zijn.
Tip: Ook heerlijk als hoofdgerecht met geroerbakte groenten en chutney.

Deze blog werd geschreven door Ethelka Dexters – De Praktische School

Dit recept komt uit het boek Veggieburgers, balletjes en broodbeleg.
De recepten zijn voor ieder wat wils: klassieke recepten, recepten met een mediterrane toets en zelfs Oosterse smaken komen aan bod! Er wordt ook aandacht besteed aan de voedingswaarde van de recepten: veel recepten bevatten noten, granen, peulvruchten …

Het boek kun je kopen in de Femmaboetiek en kost 16 euro.

Reacties

Tinne schreef

We kunnen inderdaad héél veel kunnen doen met onze voedselvoetafdruk, dank voor de inspiratie!

Hier nog een link om snel en makkelijk te zien wat het verschil is tussen een plantaardig dieet en eentje met dierlijke producten:

- Voedselvoetafdruk.be

- Voedselvoetafdruk.nl

Inspiratie om ook je eetgewoontes te verduurzamen kan je vinden op www.evavzw.be

Bea Van Beckhoven schreef

In dit artikel worden een heleboel zaken door elkaar gegooid. Het is inderdaad zo dat je best rekening houdt met de voetafdruk van het voedsel dat je eet. Laat het niet van de andere kant van de wereld komen, en eet vooral groenten uit het juiste seizoen, zodat ze niet uit een verwarmde serre moeten komen. Ik wil ook enkele foute beweringen rechtzetten.

“250 miljoen dieren geslacht in België”

In België werden in 2014 volgens onze overheid 2,5 miljoen runderen gekweekt, 6,35 miljoen varkens en 21 miljoen vleeskippen. Dat is wel iets heel anders dan de 250 miljoen dieren waarvan jij spreekt. Waar komen die 220 miljoen andere vandaan die hier geslacht zouden zijn? Van de dieren die onze boeren kweken, lopen nagenoeg alleen de runderen op een weide, dat zijn er dus 2,5 miljoen. Waar komen jouw cijfers vandaan?

“De veeteelt is wereldwijd verantwoordelijk voor 18% van de broeikasuitstoot: door uitlaatgassen van een rund.”

Vlaanderen heeft zijn uitstoot van ammoniak tussen 1990 en 2005 al met meer dan de helft gereduceerd. De landbouwsector is nu verantwoordelijk voor ongeveer 9% van de totale uitstoot van broeikasgassen in Vlaanderen: CO2 (koolstofdioxide) door brandstoffen, CH4 (methaan) door mestopslag en vertering, N2O (lachgas) door mestopslag en bemesting.

“Seizoensproducten en biologische geteelde producten verdienen beslist mijn voorkeur.”

Is bio beter voor het milieu? Het antwoord op die vraag is niet rechtlijnig positief. Zo geeft een biologische koe door haar andere voeding per jaar 3000 tot 4000 liter minder melk dan een niet-biologische. De dieren krijgen ook meer ruimte dan bij conventionele teelt, dus is er bovendien meer grond nodig per liter melk. Het voeder voor biodieren bestaat meer uit gras en graan en minder uit concentraten, dus voor een dier met hetzelfde gewicht is er meer voeding nodig.

“Maar liefst 75% van de landbouwgrond op onze planeet wordt gebruikt voor veeteelt en de productie van veevoeder. Als we minder vlees eten kan er meer landbouwgrond voor tuinbouw gebruikt worden.”

60% van de landbouwgrond is niet geschikt voor akkerbouwteelten en bestaat uit grasland. Alleen herkauwers kunnen dit gras omzetten in eetbare producten. Daarnaast zijn graslanden erg belangrijk in het opvangen van CO2, want nog meer dan akkerlanden slaan ze dat broeikasgas op in de bodem. Als we vlees willen vervangen door plantaardige eiwitbronnen zullen we daar trouwens méér land voor nodig hebben (de milieu-impact in verhouding tot de voedingswaarde wordt groter).

bergmans jos schreef

ja vegetariers laat iedereen eten wat hij graag eet

de soya en de afgeleide producten die komen van brazillie?! van broeikasgassen uitstoten

tenslotte zijn er veerassen waar de landbouwers nu mee werken die ipv soyaschroot de dieren grootbrengen met aardappelschillen afkomstig van de friet puree en krokettenfabriek

draf van de brouwerijen pulp van de suikerfabriek en verschillende andere nevensromen

de landbouw en voedselsector levert inderdaad inspannigen om de broeikasuitstoot zo veel mogelijk te beperken die veggiedagen en dit soort dingen is allemaal larie en apekool

Liesje schreef

Goed om toch even bij stil te staan. Ik ben me heel bewust van lokale en seizoensgebonden groenten. Als je bij de boer slaapt... ;-) En daar valt echt heel wat lekkers mee te koken!

Daarbij probeer ik echt wel verspilling te vermijden. Gelukkig krijg ik hulp van oma (want tja, ik heb vaak tijd te kort), die zorgt vandaag dat de overrijpe tomaatjes uit ons serre (hihi... ja, de plantjes waren wat laat dit jaar!) vakkundig in soep verwerkt worden.

Deze burgertjes probeer ik misschien wel eens. Een goeie afwisseling, want alles met mate!

Riny Nijenhof schreef

Na jarenlange stresserende regelgeving ivm het broeikas effect van het te veel aan koeienmest, heeft Nederland nu ontdekt dat koeienmest kan worden omgezet in groene (nou ja...) energie oftewel duurzame energie!!! Al die afgeslachte en verguisde koeien worden nu weer van harte verwelkomd !!!! What is next in de ommekeer van alles wat zo slecht heet te zijn voor het milieu?

Eva schreef

Wat is er nu zo moeilijk of gevoelig aan een paar dagen per week geen vlees eten? Het is gezond, goed voor het milieu en het draagt bij tot een gevarieerd dieet en daagt je uit een nieuw recept uit te proberen. En er zijn zoveel prachtige kookboeken over vegetarisch koken. Afijns, ik ga die groentenburgers zeker uitproberen, merci!

Reageer