De planeet ‘samenleving’ versus de planeet ‘onderneming'

{$items.title}

De planeet ‘samenleving’ schreeuwt om tijd. Met twee voltijds werken en een huishouden runnen, is alleen doenbaar als je over de nodige flexibiliteit en en middelen beschikt. Flexibiliteit om thuis te werken of wat met je uren te schuiven. Middelen om een poetshulp in te schakelen of een tijdskrediet te nemen.  En veel privétijd blijft er dan niet over.Als alleenstaande ouder voltijds werken en een huishouden runnen, is quasi onmogelijk. De onderzoeken tonen het aan, ik zie het  ook in mijn vriendenkring.  Voor hen is het schipperen tussen ofwel tijd ofwel geld. En aan een carrière moeten ze gewoon al niet meer denken.

De planeet 'onderneming' en haar marktoplossingen
De planeet ‘onderneming’ bedient alleen mensen die in het plaatje van de onderneming passen. Met andere woorden, voltijds werken en liefst geen tijdskrediet nemen.  Te moeilijk, weet u wel, al dat organisatiegedoe. De planeet ‘onderneming’  ziet de oplossing voor combineren in dienstencheques, een beetje schuiven met de werkuren ’s morgens en ’s avonds en kinderopvang op het bedrijf. Dat zijn ‘marktoplossingen’ die de planeet ‘samenleving’ niet vooruithelpen.

Even Plato
Een dictator heeft er alle belang bij dat mensen veel en lang werken. Dan hebben ze namelijk geen tijd om na te denken over de manier waarop ze hun samenleving vorm willen geven.  Een democratisch staatsman daarentegen zorgt voor een goede balans tussen rust en werk.  Plato was een wijs man. De planeet ‘onderneming’ kan nog veel van hem opsteken.

Tijd moet uit de economische sfeer
Vorige week trok kinderrechtencommissaris Bruno Vanobbergen aan de alarmbel. Ouders, kinderen maar ook professionals hebben veel te weinig tijd.  We moeten ‘tijd’ uit de economische sfeer halen, betoogde hij. Want de situatie is kritiek. Zijn woorden waren nog niet koud of De Lijn meldde dat er steeds meer kleuters alleen op de bus zitten. De planeet ‘samenleving’ duidt dit als een fundamenteel tijdsprobleem. De planeet  ‘onderneming’ creëert hiervoor een marktoplossing, een extra busbegeleider (oeps, ik breng haar misschien op ideeën), of schuift het probleem in de schoenen van de ouders. In het onderwijs hoor ik van mijn onderwijsvrienden dat er steeds meer kinderen niet in orde zijn op school. Kinderen van drukbezette tweeverdieners.

Wat wij nodig hebben
Kinderen hebben recht op hun ouders. Ouders hebben recht op hun kinderen.  Een samenleving heeft recht op tijd. Mensen moeten voor elkaar en zichzelf kunnen zorgen, los van het marktgebeuren.  Er moet tijd zijn voor (klein)kinderen, voor mantelzorg, voor vrijwilligerswerk en voor op café gaan. Een democratie heeft recht op burgers die over haar nadenken en haar mee vormgeven.  De planeet ‘onderneming’ gaat hieraan voorbij. Dat maakte ze me gisteren bij monde van mevrouw Remen in De Zevende Dag erg duidelijk.
Het voorstel voor onze dertigurenwerkweek komt vanuit haar ogen bekeken inderdaad van een andere planeet.  Maar voor ons is het de afgelopen jaren erg duidelijk geworden.  De veertigurenwerkweek is een relict uit het kostwinnersmodel. Voor velen, en vooral voor vrouwen niet haalbaar, en onze samenleving betaalt er een hoge prijs voor.  Gepruts in de marge, met tijdskredieten die voor velen niet toegankelijk zijn, dienstencheques en bedrijfskinderopvang, lost dit niet op.  De dominantie van betaalde arbeid moet doorbroken worden. Anders wordt onze samenleving nog zieker dan ze al is.
De dertigurenwerkweek biedt voor veel mensen meer perspectieven op werk. En als de lat voor voltijds werken lager ligt, hebben we ook minder stress, burnout, werkloosheid en ziekte. De ondernemingen zullen er ook wel bij varen: het gepuzzel met deeltijdse formules en tijdskredieten zal minderen. En hun werknemers zullen beter presteren.

Nog andere ingrepen nodig

De dertigurenwerkweek is evenwel niet de magische oplossing om werk en privé beter te combineren. In ons dossier arbeid-zorg beklemtonen we ook het belang van degelijk betaalde en kwaliteitsvolle jobs in een inspirerende arbeidsomgeving. We hameren op emanciperende kinderopvang. We stellen nieuwe kinderverloven voor. En last but not least: we moeten de stereotype denkbeelden over mannen en vrouwen doorbreken.  De Sint-reclame is in dat opzicht weer sprekend: meisjes met stofzuigertjes en strijkplankjes en – voor in hun vrije tijd- een giga-winkelcentrum. Jongens mogen bouwen en met techniek spelen.

De prijs
Heeft de planeet ‘samenleving’ een prijs? Uiteraard. Net zoals de planeet ‘onderneming’ die heeft. Maar die van de planeet ‘onderneming’ wordt verhaald op vrouwen en mannen, op kinderen, op onderwijs, op cultuur, op vrijwilligerswerk, op klimaat en op welzijn.  En ze wordt verdoezeld, want uit het BBP gehouden.  De planeet ‘onderneming’ heeft haar zaakjes voor elkaar. Met bedrijfslastenverlagingen, en vermogens die niet bekend en belast mogen worden. Maar voor hoelang nog? Tot de planeet ‘samenleving’ in elkaar stuikt?

Reacties

els moerman schreef

Er zijn dingen die het waard zijn om de aktetas wat vaker naast ons neer te zetten... Bekijk het filmpje!! Laat ons wat meer gevleugeld denken en minder onszelf voorbij hollen. Laat ons keuzes maken die ons, en al wat ons lief is, vleugels geeft! Liefs ;-)

Hilde H. schreef

We stevenen af op een doldraaiende maatschappij, te beginnen met de baby's die we na enkele maanden 'parkeren' in de crèche met zijn - vaak uitstekende - maar wisselende werknemers, in plaats van hen te geven wat ze nodig hebben: een persoonsgebonden geborgenheid in een vertrouwde omgeving en de nodige tijd om te hechten. Gelukkig zijn er nog organisaties als Femma die oog hebben voor de noden van moeders en kinderen, en die hierover het debat willen en durven aangaan. We kunnen hieromtrent voorbeeld halen uit de Scandinavische landen. Kinderen krijgen er de nodige tijd om op en in de wereld te komen, vaders en moeders om hun kinderen daarin met liefde en aandacht te begeleiden. Wat meer evenwicht tussen gezin en economie zou iedereen ten goede kunnen komen.

Monique Vierendeel schreef

Beste

Maar in de planeet samenleving is het misschien ook dringend tijd om na te gaan wat ouders 'wat de samenleving allemaal niet wil' waarvoor ze zoveel economie nodig heeft.

Als je overstapt naar een meer reductieve economie, heb je minder nodig en kan je minder werken, om over na te denken...

Monique

Lieve Ver Poorten schreef

Nog niet vaak een debat gezien waar zo naast mekaar werd gepraat. De roep van Femma werd totaal niet gehoord. Bewust of niet ontweek de gesprekspartner/carrièrevrouw de echte diepgang van de vraag. Werken of niet en hoe lang en hoeveel heeft zijn invloed op carrière en pensioen van minderwerkende ouders maar de invloed die de extra tijd voor het gezinsleven betekent, daar had deze mevrouw duidelijk geen kaas van gegeten.

Ilse De Vooght schreef

Beste Monique,

Dat is volledig juist, wat u daar zegt. In ons dossier schrijven we daar ook over!

Met vriendelijke groet, Ilse

Hans Corten schreef

Grete Remen heeft gelijk: jullie voorstel komt van een andere planeet! Een planeet die niet meer gedomineerd wordt door het dogma van de economische groei, een planeet waarop de mens en de natuur centraal staan. Laat ons zo snel mogelijk van de Aarde zo'n planeet maken! Het zijn echter niet de ondernemers die jullie moeten viseren, maar wel de politici die het groeimodel niet op de schop durven te zetten.

Reageer