De dertigurenweek: op weg naar meer gendergelijkheid

<br />
<b>Notice</b>:  Undefined index: items in <b>/home/femma/apps/production/releases/20190805082358/frontend/cache/compiled_templates/7f6f1d63cd823f409c63dea54b7cfbfb_detail.tpl.php</b> on line <b>99</b><br />
{$items.title}

Met een dertigurenweek kan de ongelijkheid toenemen, schreef Andreas Tirez van denktank Liberales gisteren op de opiniepagina van De Tijd. Sta ons toe enige bedenkingen te formuleren.

Eerst en vooral dit: voor Femma is die dertigurenwerkweek onderdeel van een veel breder maatschappelijk verhaal. Een waarin we onbetaalde arbeid (zoals zorg en vrijwilligerswerk) terug fors willen waarderen.  Onbetaalde arbeid die overigens van groot maatschappelijk en menselijk belang is. Een verhaal ook waarmee we veel meer vrouwen kans willen geven om voltijds te werken. 44% van de werkende vrouwen werkt deeltijds. Bij de werkende mannen is dat net geen 10%. Het huidige voltijds is voor velen en vooral voor vrouwen dus niet haalbaar. Over die ongelijkheid spreekt Tirez niet. Arbeidsduurvermindering kan, met andere woorden, de gelijkheid tussen mannen en vrouwen bevorderen en de kwaliteit van een samenleving sterk verbeteren. En daar is het Femma om te doen.

Productiviteit

Andreas Tirez gaat ervan uit dat bij een vermindering van de arbeidsduur van 40 naar 30 uur het aantal gewerkte uren met 25%  afneemt.  De praktijk toont dat dit niet altijd het geval is. Een positief voorbeeld is dat van een Toyotagarage in Göteborg. Daar werken de werknemers sinds 2002 30 uren met behoud van loon. Ze zijn minder ziek, efficiënter en gelukkiger, zegt het management. Een negatief voorbeeld dat ons ter ore kwam: een werkgever die twee poetshulpen aanneemt, om elk 4 uur te poetsen en dit in plaats van één poetshulp die 8 uur per dag poetst. Naarmate de dag vordert, daalt namelijk de poetsproductiviteit.  Ons lijkt het dus dat in de praktijk vele mensen goed aanvoelen dat naarmate de uren vorderen, je minder efficiënt bent.  En je kan dat inzicht dan positief of negatief gebruiken.

Verdeling van de welvaart

Voorts moet de productiviteit stijgen om een 30-urenweek te kunnen realiseren, stelt Tirez.  Geen woord over een herverdeling van de welvaart die we nu al realiseren.  Bijvoorbeeld via een tax-shift.  Door in te zetten op een arbeidsduurverkorting of hogere lonen kan de productiviteit trouwens ook aangezwengeld worden.  Alfred Kleinknecht, emeritus-hoogleraar van de Universiteit van Delft bijvoorbeeld betoogt dit al jaren.  Daarnaast zijn er ook nog innovatieve vormen van arbeidsorganisatie die de productiviteit positief kunnen beïnvloeden.

Keuzes maken

Maar eigenlijk stelt Tirez het zelf: de ongelijkheid KAN groeien bij een 30-urenweek.  Hij toont hiermee aan dat wij als samenleving de keuze kunnen maken.  Leggen we ons neer bij het status quo, bij de groeiende ongelijkheid, bij het feit dat steeds meer mensen uit de boot vallen? Of zetten we terug in op een herverdeling van de welvaart?  Iets waar we nog niet zolang geleden toch erg goed in waren. 

Femma

 

 

Meer lezen

Meer lezen over onze dromen voor een betere combinatie van arbeid en zorg? 

Dat kan hier

Of vraag het volledige dossier aan in onze webshop

 

Reacties

Marie schreef

Uit het voorbeeld in het artikel blijkt dat een dertig urenweek vanzelfsprekend looninlevering betekent. Een werkgever die twee poetsvrouwen voor elk 4 uur aanstelt ipv één poetsvrouw voor acht uur gaat niet aan elk van de poetshulp een loon uitbetalen dat nu betaalt aan één poetshulp, dit is evident. Elk zullen ze een groot deel van hun loon moeten inleveren, hetgeen logisch is omdat er minder gewerkt wordt. Het verplicht beperkt werken zal dan ook vaak een negatieve invloed hebben op gezinssituaties. Bijvoorbeeld, in gezinnen waar nu de man voltijds werkt en de vrouw deeltijds, zal binnen een dertig urenweek de vrouw verplicht voltijds moeten werken om ongeveer hetzelfde gezamenlijk inkomen te hebben, met daarbij het besef dat indien ze meer wil/kan werken dit niet kan. Een ander voorbeeld : in een gezin waar de man nu voltijds werkt, en de vrouw heel bewust wenst thuis te blijven (er zijn nu eenmaal ook veel vrouwen die bewust niet wensen te werken ) zal binnen een verplichte dertigurenweek de vrouw verplicht worden om te werken, ook wil ze dit niet, daar het gezinsinkomen daalt. De ongelijkheid gaat ook groeien tussen werknemers en zelfstandigen. Deze laatsten kan men bezwaarlijk verbieden meer dan dertig uren te werken. Tenslotte, in veel jobs kan men niet zo maar voor 3/4 iemand aanstellen en een tweede persoon voor 1/4 (gevolg van verlaging van de werkweek van 40 uren naar 30 uur) De persoon die voorheen veertig uren de tijd had om zijn werk te doen zal dit moeten doen in dertig uur, dus nog meer stress. In heel de redenering zitten veel rare kronkels. De modale werknemer zal hier enkel de dupe van zijn.

Peter Quintelier schreef

Een dertig-uren week is een slecht voorstel want niet efficiënt te organiseren en omdat het vertrekt vanuit een ouderwets idee dat iedereen evenveel werkt en eventueel via speciale stelsels minder werkt dan de norm. Vreemd dat niemand in staat blijkt om out-of-the-box te denken.

Als je vertrekt vanuit het idee van een basisinkomen zou het veel verstandiger zijn om iedereen (minimaal) 24 uur per week te laten werken in een economie die georganiseerd in een 6-dagenweek (optimaal inzetten van onze infrastructuur). Op die manier kan je proberen iedereen aan het werk te krijgen (basisinkomen) en voor zij die dat willen bestaat de mogelijkheid om onbeperkt meer uren te werken dan deze 24 uren. Dit systeem koppelt idee van basisinkomen aan onbeperkte mogelijkheid om meer te verdienen, carrière te maken en flexibiliteit. Dit laatste is sowieso een must als we in de 21ste eeuw willen overleven als een welvarende gemeenschap. Tot slot : mensen die niet buitenshuis kunnen of willen werken, kunnen een partner laten werken voor hun rekening. Dit wil zeggen dat het loon van 24 uur per week wordt gestort op de rekening van de partner die thuis blijft maar ook dat de werkende partner alle sociale rechten opbouwt voor de thuiswerkende partner! Uiteraard is dit een persoonlijke keuze, geen oproep om alle vrouwen aan de haard te houden.

ilse de vooght schreef

Beste Marie,

Een dertigurenweek betekent niet automatisch een loonsinlevering. Alles hangt ervan af hoe we er mee omgaan en hoe we onze welvaart verdelen. In een Toyotagarage in het Zweedse Goteborg bijvoorbeeld werken de werknemers al sinds 2002 30 uren met een loon van 40 uren. Iedereen, zowel werknemers als werkgevers, zijn er tevreden over. In andere blogs over het dossier vertel ik hier meer over.

De dertigurenweek is ook geen 'verplichting' tot beperkt werken. Het zet een nieuwe norm op basis waarvan je sociale zekerheidsrechten opbouwt. Nu zien we dat heel veel mensen, waaronder erg veel vrouwen, de huidige norm van 38/40 uren niet halen omdat ze minder gaan werken om de onbetaalde zorgarbeid te kunnen opvangen. We willen die onbetaalde arbeid juist meer waarderen door er meer tijd voor te geven. En zo geven we vrouwen ook meer uitzicht op een voltijdse baan met bijhorende carrièreperspectieven.

Uiteraard respecteren we uiteraard de keuze van vrouwen die bewust niet wensen betaald te werken. Maar daar wil ik toch twee opmerkingen bij formuleren:

1. Het huismoederschap schuiven wij al jaren niet meer als maatschappelijk model naar voor, wel het 'evenwichtig en kwaliteitsvol' combinatiemodel, waarin mannen en vrouwen zorg en arbeid evenwichtig en kwaliteitsvol onder elkaar kunnen verdelen. Wij vinden nl. dat mannen en vrouwen op alle domeinen van de samenleving een gelijke rol te vervullen hebben. Dit levert ook een beter beleid op omdat er meer rekening wordt gehouden met ieders belangen.

2. Onze 'bewuste' keuzes worden mee beïnvloed door de normen en verwachten die we hebben tegenover elkaar en door hoe we onze maatschappij organiseren. Van vrouwen wordt nog altijd meer dan van mannen verwacht dat ze het huishouden doen en zorgen. En die impliciete verwachtingen kleuren onze keuzes. Maatschappelijk beleid kan ook keuzes sturen: enkele decennia geleden was het een bewuste politiek om vrouwen aan de haard te houden. Nu is de norm het 'kostwinnersmodel x 2'. Een norm die voor vele gezinnen, laat staan voor alleenstaande ouders, niet haalbaar is.

Met vriendelijke groet, Ilse

ilse de vooght schreef

Beste Peter,

Ik vind het een beetje raar dat je een 30-urenwerkweek niet te organiseren vindt en een basisinkomen met een 24-urenwerkweek in een zesdagenwerkweek wel.

Wij zijn niet vertrokken van de idee van een basisinkomen wel vanuit onze missie die solidariteit naar voren schuift en gelijkheid tussen mannen en vrouwen. Voorts bouwden we voort op het evenwichtig en kwaliteitsvol combinatiemodel dat stelt dat mannen en vrouwen evenwichtig betaalde en onbetaalde arbeid moeten kunnen combineren.

U bent duidelijk erg enthousiast over de mogelijkheden van het basisinkomen. Wij hebben ook gereflecteerd over het basisinkomen en er met onze genderbril op en vertrekkend vanuit onze missie een nota over geschreven. We zien de mogelijkheden maar hebben er ook veel vragen bij. Als u wil, stuur me dan gerust een mail dan kan ik u hierover meer uitleg geven.

marie schreef

Beste Ilse

enkele bedenkingen :

1) "de norm" : wie bepaalt die norm ? U ? U heeft uiteraard het recht te vinden dat mannen en vrouwen gelijke rollen moeten vervullen. Persoonlijk vind ik dit een dominerende gedachte. Je kan toch mensen dit ideaalbeeld niet opdringen ? Er zijn veel meer vrouwen dan u waarschijnlijk graag toegeeft die heel bewust kiezen voor een verschillend rollenpatroon. Wat is daar verkeerd mee ? Ik heb gestudeerd, twee masters .... Ik heb heel bewust na twaalf jaar balie gekozen om meer voor het gezin te zorgen .... Ik vind dit pure luxe ! Ik heb niet het gevoel dat er binnen mijn gezin een ongelijkheid bestaat tussen mijn man en ik, integendeel. Mannen en vrouwen zijn niet identiek. Waarom willen bepaalde categorieën mensen per se hun idee dat beide seksen identiek zijn opdringen aan anderen ?

Ik ga volledig akkoord dat zowel mannen en vrouwen de kans moeten hebben om dezelfde activiteiten uit te oefenen als ze dit wensen. Maar heb tenminste respect voor mensen die dit niet wensen.

Trouwens, wat is het vervullen van een gelijke rol ? Gelijkheid is zo een woord dat te pas en te onpas wordt gebruikt. Het is niet omdat een man veel meer werkt op professioneel dan zijn vrouw, dat er een ongelijkheid bestaat. De invulling van de gelijke rol is iets dat een gezin zelf moet invullen. Anderen hoeven dit niet op te leggen.

2) het voorbeeld van het VOLVO verhaal betreffende inlevering van loon duikt steeds weer op. Misschien moet dit alles wel genuanceerd worden. Men kan natuurlijk zo maar niet alle sectoren over dezelfde kam scheren. Wat in een bepaalde sector mogelijk is, is niet noodzakelijk in een andere sector mogelijk. Bovendien moet alles in zijn globaliteit bekeken worden. Men kan niet zo maar een kortere werkweek met behoud van loon isoleren om te zeggen dat dit over mogelijk moet kunnen zijn. Gewoon om mijn punt toe te lichten : wist u dat in België het minst aantal weken per jaar wordt gewerkt (ter vgl andere EU-landen) Hierbij wordt rekening gehouden met feestdagen, vakantiedagen, andere verlofdagen enz....

3) In Frankrijk bestaat de 35-uren week. Het doel was meer jobs te creëren. Een utopie bleek. Meer zelfs, deze week las ik nog in de krant dat Frankrijk een historisch aantal werklozen heeft. U zult zeggen : door de crisis. Het punt is wel dat duidelijk blijkt dat een kortere arbeidsweek niet per se mer mensen aan het werk helpt. Dan is er maar één conclusie, hetzelfde werk moet sneller en dus met meer stress uitgevoerd worden.

4) zelf heb ik even ipv van een meer dan 40-uren week 3/5 gewerkt. Dit was zo stresserend. Ik racete tegen de klok. Daarbij kwam dat ik minder verdiende. Ik ging met plezier terug meer werken, ook al werd het loonsverschil gegeven aan opvang. Voor iedereen was dit veel relaxer !!!

Peter Quintelier schreef

Toevallig kom ik opnieuw op de discussie over de 30-uren week en de reactie van Ilse De Vooght op mijn opmerkingen terzake.

1) ik ben geen voorstander van het basisinkomen. Volgens mij moet, indien mogelijk, iedereen werken voor zijn inkomen. Maar een lager aantal uren dan nu (38) moet de norm zijn, met de mogelijkheid om méér te werken indien men dat wil.

2) het belastingvrij bedrag moet veel hoger liggen dan nu zodat niemand nog belastingen betaalt op een inkomen dat hij/zij nodig heeft om te (over)leven.

3) de laagste inkomens mogen niet alleen niet belast worden, ze moeten ook vrijgesteld zijn van RSZ-bijdragen. Enkel op die manier kan arbeid structureel goedkoper gemaakt worden EN kan iedereen aan het werk gezet worden.

Reageer