Waarom niet experimenteren met tijd?

Afgelopen vrijdag was Riet Ory, onze adjunct algemeen directeur te gast voor een panelgesprek op het Festival van de Gelijkheid. Daar ging ze in gesprek over de haalbaarheid van de kortere werktijd. Met Daniel Bernmar (schepen in Göteborg), Olivier Pintelon (kernlid bij denktank Minerva), Riet Ory (adjunct algemeen directeur bij Femma) en Saskia van Uffelen (CEO van Ericsson Belux).
Deze opinie schreef ze tijdens haar voorbereiding.  De opinie verscheen eerder op demorgen.be.

De kortere werkweek, we beginnen er gewoon mee

De Lijn meldt dat er soms kleuters alleen op de bus zitten. Het aantal langdurig zieken en burn-outs in mijn straat is niet meer te tellen. 4 op de 10 jonge ouders slapen minder dan 6 uur. 46% zegt ‘dagelijks het gevoel te hebben niet goed uitgeslapen te zijn’. Respondenten  zoeken hun heil in koffie. Er moeten toch betere oplossingen zijn. Welke investeringen zorgen ervoor dat we meer in balans leven? Wat betekent tijd in dit verhaal?

Femma lanceerde 4 jaar geleden de kortere werkweek als één van de strategieën voor een betere work-life-balance. Uit studiewerk en werkbezoeken in onder andere Zweden leerden we over de positieve effecten van een kortere werkweek. Na 3 jaar debatteren, besloten we om zelf te experimenteren met tijd en de leerinzichten te delen met de samenleving .‘The proof of the pudding is in the eating’. In  2019 werken we een jaar 30u/week en meten de effecten bij collega´s, hun partners en kinderen. We zijn in volle voorbereiding. Ignace Glorieux (VUB), Flanders Synergy, Onderzoekscentrum Kind en Samenleving, Jan Beulens (UA) en een klankbordgroep met experten uit verschillende maatschappelijke domeinen denken en meten mee. Het actieonderzoek voorbereiden roept veel vragen op, maar brengt vooral nuance en diepgang.

  • Eerst keken we naar een kortere werkweek vanuit het perspectief van academicus, nu vanuit dat van werknemer, werkgever, ouder, kind, mantelzorger, … Zo kijken we pragmatischer naar de idee. Welke dilemma´s, verwachtingen of angsten hebben een werknemer of werkgever?
  • Je kan arbeidsduurvermindering niet isoleren van andere processen of aspecten uit je leven. Als je minder gaan werken zonder dat de werkdruk evenredig stijgt, moet je de  arbeidsorganisatie onder de loep nemen. Geen minder werken zonder anders werken. Niet alleen je werkorganisatie is een levend organisme. Je gezin is dat ook. Daarom nemen we andere levenssferen mee in ons verhaal.
  • Zal een kortere werktijd werkelijk leiden tot een betere work-life-balance  of een verhoogd welzijn? Zal bijvoorbeeld fomo (‘fear of missing out’) een stokje steken voor de vooropgestelde positieve effecten van een kortere werkweek?
  • Arbeidsduurvermindering is een collectieve maatregel en moet dus een antwoord bieden op alle individuele noden. Een jong gezin, een scheiding, een zieke moeder, …: elke levensfasen en context of jobinhoud bepalen mee de nood om arbeidsduurvermindering op dagelijkse, wekelijkse, maandelijkse of eerder op jaarlijkse basis toe te passen. Waar trek je de lijnen van het kader waarbinnen collega´s hun werktijd organiseren? Wat gebeurt er als collega´s en teams zelf hun werktijd kunnen vormgeven? Hoe giet je dit in een CAO en een arbeidsreglement?
  • Arbeidsduurvermindering met loonbehoud is een investering. In ons experiment draagt de werkgever die volledig. Wie wil en kan investeren: de overheid, de werkgever of de werknemers? Of iedereen een beetje? Mogelijke baten zijn er immers ook voor de werknemer, de samenleving en dus de overheid.

Dit actieonderzoek is grensverleggend en spannend. Wij zijn erg nieuwsgierig naar hoe mensen hun vrijgekomen tijd invullen; naar de haalbaarheid ervan voor bijvoorbeeld leidinggevenden; naar de effecten van een kortere werkweek op gezondheid, op betrokkenheid of empathie voor anderen, op de taakverdeling tussen partners, op de beleving van gezinstijd. Wordt vervolgd!

Riet Ory, adjunct algemeen directeur Femma

Reacties

Christiane Tansens schreef

Een kortere werkweek met behoud van loon is op de lange duur niet houdbaar, zeker niet als het voor iedereen geldt. In onze overgeorganiseerde maatschappij is het misschien beter om gewoon een beetje gas terug te nemen. Wij nemen allemaal samen te veel hooi op onze vork. Misschien is het beter om minder te doen, wat uitmondt in betere kwaliteit van de tijdsbesteding. Als gepensioneerde is dat natuurlijk gemakkelijk gezegd: wij moeten niet meer elke dag naar het werk, voor de (kleine) kinderen zorgen, tenzij sporadisch als babysit. Ik ben benieuwd welk antwoord de beleidsmakers, professoren e.d. daar zullen op hebben.

Vanden Drieesche Anne schreef

Misschien moet één van de ouders deeltijds gaan werken en wat minder verdienen, wat als ik zie waar twee verdieners hun geld aan besteden en dit ten koste van de kinderen. Doordat ze zoveel werken en verdienen moeten ze ook regelmatig op weekend ( nog eens zonder hun kinderen en ten koste van de grootouders) om te bekomen van de stress. Leggen we niet teveel eieren onder al deze joepies. Vroeger moesten we zelf onze plan trekken en nu moet de maatschappij alles oplossen. Heb zelf mijn full time job opgezegd om een minderwaardige deeltijdse job te nemen, omdat vroeger al deze faciliteiten niet bestonden en wij niet financieel gesteund werden.En daar ben ik fier op dat wij niemand moeten lastig vallen hebben om onze drie kinderen groot te brengen.

Lies schreef

Ik kies er voor om voltijds te werken. De zorg voor de 3 kinderen verdelen mijn man en ik zoveel mogelijk volgens onze planning. Dat is zeker niet evident, gezien hij landbouwer is en dus 24/24 en 7/7 beschikbaar moet zijn voor het bedrijf en de dieren. Gelukkig is hij vaak rond het huis en kan hij zo combineren met opvang van de kinderen die ondertussen al 7, 8 en 12 zijn. En ik heb een werkgever die veel flexibiliteit in plaats en uren van werk toelaat.

Bovendien werk ik ook heel graag en zou ik me absoluut niet gelukkig voelen in de rol van (deeltijdse) huisvrouw. Een kortere werkweek zou ons wat meer ademruimte geven, want nu is de keuze voor de voltijdse job ook bewust in functie van opbouw sociale rechten.

Mijn ouders scheidden na 30 jaar huwelijk. Tijdens hun huwelijk zette mijn moeder een stap terug in haar loopbaan en koos ze jobs/uren in functie van het gezin. Helaas moet zij de gevolgen van die keuzes alleen dragen straks als zij op pensioen gaat.

Het lijkt simpel: één van de twee moet maar wat minder werken ifv de kinderen. Maar aan die gevolgen wordt zelden gedacht. Het sociale zekerheidssysteem is individueel. Dus elk moet eigen rechten (kunnen) opbouwen. Een kortere werkweek voor mannen én vrouwen kan er volgens mij voor zorgen dat die opbouw van volwaardige sociale rechten voor meer mensen mogelijk is.

Josephine Malay schreef

Dit is inderdaad een leuk experiment voor koppelgezinnen. Deeltijds gaan werken is niet iets wat ik zou aanraden aan een alleenstaande mama... om verschillende redenen. Dit neemt niet weg dat er veel alleenstaande mama's daar noodgedwongen voor kiezen. De gevolgen op vlak van pensioenopbouw en sociale rechten komen dubbel zo hard aan voor een alleenstaande mama. Haar levensstandaard zal ook aanzienlijk afnemen als zij van deeltijds naar voltijds overschakelt.

Reageer