Voorbij het debat - 5 tips voor een goede dialoog

Ik kan er moe van worden. Wat boos en weemoedig ook. Nee, niet van drukke kinderen in huis. Ook niet van stress op het werk. Noch van regenbuien of verloren pantoffels (-al wou ik dat mijn hond wat minder vaak met mijn linker-of rechtersloef ging lopen-). Waarvan dan wel? Waar kan ik moe, wat boos en weemoedig van worden? Van die ene observatie die de laatste maanden vaak terugkeert...

En blijkbaar ben ik niet de enige die last heeft van... hoe zal ik het noemen ... dit cultuurverschijnsel? Deze trend? Deze evolutie? Deze plaag?? Nee, ook Sofie, Kelly, Kirsten en nog een andere Sofie trokken onlangs zachtjes aan de alarmbel. Op hun protestbordjes (lees:blogs) stond te lezen: 'mildere herfst', 'er is ook grijs', 'je bent een mens', 'wederzijds respect', 'minder hard oordelen',...

Het evenwicht tussen debat en dialoog

Waarover heb ik het nu in feite? Om me heen zie ik veel mensen zich verliezen in verhitte debatten. Men wil winnen. Harde taal en beledigingen worden niet geschuwd. Door de ander in een negatief daglicht te zetten of ronduit belachelijk te maken, drogredeneringen boven te halen, zware oordelen te uiten, woorden te verdraaien of uit hun context te halen,... wil men het eigen standpunt doen zegevieren. Vooral op sociale media kan het rond thema's zoals de stembus, het staakrecht, seksisme, de vluchtelingensituatie,...en nu dus ook in de gesprekken over borstvoeding, er bijzonder scherp aan toe gaan.

Het lijkt er op dat we vandaag het evenwicht tussen debat en dialoog wat kwijt zijn. Maar al te snel worden vandaag de degens getrokken en willen we "het grote gelijk" halen of anderen kost wat kost overtuigen om een ander standpunt in te nemen. Zelfs vrienden of familieleden schrikken er niet voor terug je 'dom' of 'naiëf' te noemen, enkel en alleen maar omdat jouw visie over een bepaald onderwerp verschilt van dat van hen.

Misschien is het een goed idee om wat vaker dialoogpartners voor elkaar te zijn in plaats van discussianten? Ik zou met de vinger kunnen wijzen naar de censuurzieke media, de polariserende taal van politici, het gebrek aan filosofie in het onderwijs,... Maar zoals zo vaak, levert het ook hier beslist meer op om in eigen boezem te kijken.

Tijd voor vijf tips voor een goed dialoog
 

1. Luister actief
We leven in een cultuur waar welbespraaktheid een hoge status oplevert. Het geeft macht. In een dialoog is een goede luisteraar echter minstens even belangrijk. Een goede luisteraar gebruikt zijn oren, ogen en hart.

2. Stel goede vragen
Een actieve luisteraar stelt vragen. Goede vragen zijn open vragen en starten met 'wat?', 'waarom?', 'hoe?'. Vaagheid wordt verhelderd. Men beoogt de ander te begrijpen en bouwt zo vertrouwen op.

3. Forceer niemand om net zoals jou te denken
Laat de ander vrij om te voelen en denken wat hij/zij wil zonder dat je erover oordeelt. Het doel van een dialoog is niet om de ander te veranderen. Vaak heeft het net een tegenovergesteld effect wanneer we anderen onze waarden willen opleggen. T.S. Elliot zei: 'Ik hou ervan bewogen te worden, ik haat het om in een bepaalde richting geduwd te worden.'

4. Aanvaard niet klakkeloos de argumenten van de ander
Tolerantie betekent dat we tolereren wat de ander zegt, maar daarom niet dat we het zomaar aanvaarden. Standpunten die we niet kunnen begrijpen of aanvaarden, moeten we openlijk durven uitdagen. Maar het zijn de meningen en niet de mensen waarvan we ons distantiëren. Denk aan wat Ghandi zei: 'je zou de dief op dezelfde manier moeten behandelen zoals je die zou hebben behandeld, wanneer het licht aanging en je ontdekte dat de dief je vader was'.

5. Wees open en eerlijk, maar zet ook grenzen over wat je wenst te spreken
In een dialoog moet er ruimte kunnen zijn voor gevoelens. Vreugde, frustratie, woede, tranen of een lach kunnen er een plek krijgen. Tenslotte stap je als mens in z'n geheel in een dialoog. Maar respecteer (je eigen) privacy. Aan sommige zones raken we beter niet. We doen er goed aan onze meest kwetsbare zones te verdedigen tegen botte laarzen of schaamteloos gapen.

Onthoud: een dialoog dient om elkaar beter te begrijpen, niet om te winnen of de ander te overtuigen. Dialoog is het zichtbaar maken van jezelf en anderen de ruimte geven om zich zichtbaar te maken aan jou. Een dialoog werkt verrijkend doordat er voor ieders standpunt ruimte is en er nieuwe inzichten ontstaan. Verschillen worden overbrugd en het onderling begrip wordt vergroot. Zeg nu zelf, is dat geen fijn vooruitzicht?

Bron cartoon: ifunny.co
Bron tips: Nansen Fredssenter, Inge Eidsvag
Bron afbeelding regels: http://www.essenses.nl/dialogiseren/

Reageer