Vermaatschappelijking van arbeid

Naar het ‘nieuwe voltijds’?

Brussel, 22 mei 2013. - ‘Meer vrouwen moeten voltijds werken’ , vindt minister Monica De Coninck. ‘En als vrouwen ervoor kiezen om deeltijds te werken, moeten ze minstens stilstaan bij de gevolgen ervan.’ Radiopresentatrice Sofie Verschueren vroeg de minister daarop in een open brief hoe tweeverdieners met kinderen in hemelsnaam hun leven moesten organiseren. De minister verwees naar de mogelijkheden van tijdskrediet - in de veronderstelling dat iedereen hiervoor de financiële ruimte heeft- en wees erop dat we in het leven ‘niet alles kunnen hebben’. Collega-ministers moeten meer investeren in kinderopvang en bedrijven moeten werken aan een ‘oudervriendelijk klimaat’. En mannen moeten ook hun duit in het combinatiezakje doen.

Ons lijkt het dat er een fundamenteler debat nodig is. Een over de positie van professionele arbeid in onze samenleving.

Hoogleraar Ingrid Robeyns (Erasmusuniversiteit Rotterdam) roept op tot een nieuw sociaal contract. Een sociaal contract dat professionele (betaalde) en sociale (onbetaalde) arbeid centraal stelt. Een contract dat mantelzorg, vrijwilligerswerk en het opvoeden van kinderen even maatschappelijk belangrijk acht als het betaald produceren van goederen en diensten.

Misschien moeten we in het kader van dit nieuwe sociaal contract de definitie van voltijdse arbeid wel herdefiniëren. Neem een ‘nieuwe voltijds’ dat draait rond 30 uren per week. Evenwichtiger combineren verzekerd. En het bevordert de gendergelijkheid. Het wordt dan meer ‘bon ton’ voor mannen om te zorgen, vrouwen krijgen eerlijker kansen om op professioneel vlak te concurreren met mannen. De mannelijke kostwinnerscarrière is niet meer het heersende model. 30 uren per week als ‘voltijds’ bestempelen en niet als ‘deeltijds’, maakt voor een promotie naar een leidinggevende functie veel uit.  Het nieuwe voltijds zal ouders (lees: moeders) overigens minder naar langdurige verloven doen grijpen om het combineren te verlichten. Verlofstelsels die zelf overigens ook meer emancipatorisch kunnen worden ingevuld. Met een verplicht vaderschapsverlof van drie weken bijvoorbeeld. En met de mogelijkheid om verloven flexibeler (in uren, dagen en weken) op te nemen.

Het ‘nieuwe voltijds’ biedt mogelijkheden om op een ontspannen manier langer te werken, loopbanen beter te herverdelen over de actieve levensjaren, aan mantelzorg en vrijwilligerswerk te doen, èn ervoor te zorgen dat mensen niet voortijdig opgebrand raken. Laten we het debat voeren.

Eva Brumagne, directeur Femma

Reageer