Groepsbegeleider aan het woord: een les in kwetsbaarheid en geduld

{$items.title}

Tekst: Chris Sterkens

Elke maand lees je hier het verhaal van een groepsbegeleider over haar ervaringen met het samenbrengen van mensen in superdiverse omgeving. Deze keer is dat communitymaker Viviane Meerleer. Ze houdt wel van een uitdaging. De oprichting van een superdiverse vrouwengroep in Aalst, werd een onvoorziene ervaring.

“Ik besefte dat ik me op een terrein begaf waar ik geen kaas van gegeten had” begint Viviane. “Een typisch Vlaamse vrouw uit een typisch Vlaams dorp die zich waagt aan de oprichting van een gekleurde vrouwengroep, dat werd klauteren over een hoge drempel.”

Een klus om uit te vissen

Viviane vertrok met een leeg blad. Vanuit haar ervaring wilde ze gestructureerd te werk gaan. Om te beginnen zocht ze naar iemand die met haar in dit verhaal wilde stappen. Dat werd Greet De Ceukelaire, niet verbonden aan een plaatselijke groep en bereid om een overstijgend project mee te ondersteunen. “Greet woont in Aalst en kent heel veel mensen. We hadden al snel een lijst opgesteld van organisaties en diensten die ons zouden kunnen helpen.”

"Je hoeft geen 10 talen te spreken om mekaar te verstaan"

Het was een hele klus om uit te vissen wie hiervan openstond voor samenwerking. “De Spaanse gemeenschap is hier sterk uitgebouwd. Zij willen enkel Spaanstaligen voor hun organisatie rekruteren. De Marokkaanse en Turkse gemeenschap hebben moeite om met elkaar samen te werken en elk een hecht verenigingsleven.” Wel interessant bleken de organisaties actief rond de integratie van anderstaligen. Zij zagen het Femmaproject als een aanvulling op de inburgering. Viviane en Greet mochten het komen voorstellen aan groepen zoals Babbelonië en op de introductiedagen voor nieuwkomers in de stad.

Onzekerheid overwinnen
De taalcoach van het onderwijsnet in Aalst gaf Viviane zicht op de vele nationaliteiten en vertelde waar ze met hen in contact kon komen. Vertrekken bij een school die hiermee instemde, leek de beste keuze. Het is een neutrale en toegankelijke omgeving. Samen met Greet besloot Viviane intensief te flyeren aan de schoolpoort, en er vooral vrouwen met een andere culturele achtergrond persoonlijk aan te spreken.

"Ik heb vooral geleerd om vertrouwde, afgelijnde werkvormen los te laten. Ze zijn nog steeds mijn leidraad, maar de groep bepaalt het proces. Alles gebeurt veel eenvoudiger, spontaner.”

“Ik moest echt mijn eigen grenzen verleggen. Ik leerde om met basiswoorden en gebarentaal heel concrete info te geven. Dezelfde reacties kwamen steeds terug: interesse, weerstand, sympathie, openheid voor wat je vertelt. We gaven een blaadje met concrete info mee. De allereerste samenkomst was ik vol twijfel en zelfs wat bang. Maar we telden 17 deelnemers en alles verliep vlot. Dat was een grote opsteker. Greet en ik zagen het helemaal zitten. Dat Nederlands de enige verbindingstaal is tussen de vele nationaliteiten, was een hele geruststelling. Je hoeft geen 10 talen te spreken om mekaar te verstaan.”

Traag vooruit
Het eerste jaar (2015-16) plande Aalst Divers van maand naar maand een nieuwe activiteit. Dat deden ze met de groep, zodat iedereen zich mee verantwoordelijk en betrokken voelde. In november 2016 slaagden ze erin om samen een jaarplanning te maken. Voor velen was het een grote stap om zo ver vooruit te denken, ook gezien de onzekerheid over hun verblijf in België. Er kwam ook een eigen, besloten groep op facebook.

“Als ik vergelijk met andere Femmagroepen, dan denk ik soms: Hoe traag gaat dit? Wanneer zullen ze helemaal mee zijn in het verhaal en ‘onze’ manier van werken? Ik heb vooral geleerd om vertrouwde, afgelijnde werkvormen los te laten. Ze zijn nog steeds mijn leidraad, maar de groep bepaalt het proces. Alles gebeurt veel eenvoudiger, spontaner.”

Viviane ondervond dat bij elke samenkomst iets nieuws aanreiken, afspraken maken en inzet vragen op basis van ieders mogelijkheden, voor een aantal deelnemers iets helemaal nieuw was, net als

  •  in vrijheid mogen samenkomen met andere vrouwen
  •  activiteiten plannen en de kans hebben om hiernaar uit te kijken
  •  verantwoordelijkheid delen en gewaardeerd worden om je talent en je aanwezigheid.

“Rechten en kansen die ik vanzelfsprekend vond, zoals vrije meningsuiting, vrijheid, respect, solidariteit, ging ik weer ongelooflijk waarderen.”

Vertrouwen en (h)erkenning
“In deze groep is het in de eerste plaats belangrijk om het vertrouwen te winnen. Mekaar leren kennen vraagt hier veel meer tijd. Dat sociale contact is voor de deelnemers zeker zo belangrijk als de inhoud van de avond. Ook een vertrouwde plek in de buurt om samen te komen, is nodig. Toen de nieuwe directeur van de school besloot dat we daar niet meer terecht konden, zaten we even met de handen in het haar. Maar Greet vond een naburig RVT dat zijn cafetaria ’s avonds openstelt voor verenigingen. Daar kunnen we nog altijd terecht.”

Het doet iedereen deugd om samen te komen, houvast, vriendschap en (h)erkenning te vinden. “Deze vrouwen hebben een sterke wil om zich in te passen (anders dan aanpassen). Ik ontdekte veel dezelfde verwachtingen en kenmerken. We praten over man-vrouwrelatie, familiebanden, onze kinderen, gewoonten bij feesten, hulpmiddelen bij kwaaltjes, gastvrijheid. We leren van elkaar, waardoor we mekaar beter begrijpen. Hoe reageer je als er iets gebeurt, hoe ontvang je mensen? Welke vruchten zijn in ieders land populair? Hoe denk je over situaties in eigen land of hier? Het is een grote inspiratiebron en ik ben dankbaar dat ik een verschil kan maken.”

Kwetsbaar
Vivianes rol is nog steeds die van ondersteuner/verbindingspersoon, maar ze vraagt zich af of ze bij Aalst Divers ooit begeleider zal zijn zoals bij andere Femmagroepen. Ze leerde vrouwen van 20 verschillende nationaliteiten kennen die willen ontmoeten, Nederlands (willen) spreken en heel gastvrij en solidair zijn. Ze stelde zich veel kwetsbaarder op dan ze gewend was. “Op een van de samenkomsten vertelde een Syrische vrouw dat ze bang was om te komen. Ze wist niet wie er ging zijn en of ze aanvaard zou worden. Ik vertelde haar dat ik ook bang was om te komen. Direct vroeg ze: ‘maar waarom?’ Ik antwoordde: ‘Om dezelfde redenen’. Dit gaf een klik. We praatten erover en dit had een grote impact op de groep. Het gaf mij een heel warm gevoel en dat gevoel wens ik elke (Vlaamse) vrouw toe.”

Lessen geleerd

  • Veel vrouwen moeten Femma en de Vlaamse verenigingscultuur nog leren kennen.
  • Een toegankelijke en veilige locatie is cruciaal.
  • Er is veel geduld nodig.
  • Activiteiten zijn best kort en concreet.
  • Grote stappen zetten en abstract werken is verloren tijd.
  • Hou je bij de essentie van wat je wil vertellen.
  • Sociaal contact en een vertrouwensrelatie zijn minstens even belangrijk als de activiteit.

Benieuwd naar onze andere initiatieven of heb je zin om zelf een initiatief op te starten? Neem dan snel hier een kijkje voor meer info.

Femma is jouw mini-laboratorium waarin alles mogelijk is. Je vindt er een heel netwerk van gelijkgestemden. En je ervaart er de kracht van sámen verandering teweegbrengen in de samenleving. Je krijgt dát duwtje in de rug om er nog net iets meer voor te durven gaan.

Uiteraard kies jij hoe jij jouw concrete bijdrage wil leveren: in jouw eigen buurt of direct de hele wereld, zacht of hard protest, een afgelijnd project of een groep voor het leven, tijdsinvestering van een dag of 24/7.  Jij beslist.

Meer info vind je op onze pagina Femma Pioniert.

Nu al zin om er in te vliegen? Mail ons via pionieren@femma.be

 

Reacties

Rita Heynderickx schreef

Dag Viviane,

Fantastisch dat je deze uitdaging aanging!

Inderdaad pionierswerk hé.. en "sprong" in het onbekende.

Je persoonlijke grenzen verleggen en zelfs loslaten..en effectief daarmee aan het werk gaan..., jezelf kwetsbaar opstellen.. alles samen maakte het de weg vrij naar "ontmoeting" en via dat "eenvoudige maar zo belangrijke ontmoeten" kon je warmte, vertrouwen en een veilige ontmoetingsplaats creëren. Je sprak inderdaad geen 10 talen, je sprak en werkte met de taal van je hart en bereidheid om het "andere"te accepteren.....dan gaan er uiteindelijk (al is het soms wat traag) vele deuren en harten open.

Proficiat, blij dit verslag van jou te kunnen lezen Viviane!

Warme groet

Rita

Reageer