Er is een land waar vrouwen willen wonen

{$items.title}

In 1967 publiceerde Joke Smit (1933-1981) het essay ‘Het onbehagen bij de vrouw’, dat  beschouwd wordt als het startsein van de Tweede Feministische Golf in Nederland.  Joke Smit slaagde erin om de groeiende ontevredenheid of  ‘het onbehagen’ van vrouwen over hun ongelijke kansen en rechten scherp te verwoorden en uit te leggen.

Als sociaal-democratisch feminist focuste zij op een eerlijke verdeling van kennis, inkomen en macht tussen mannen en vrouwen. Ze droomde van een algemene arbeidstijdverkorting,  een vijfurige werkdag. Ze geloofde in ‘de kracht van vrouwen samen’, in verenigingen en actiegroepen. Toch ging ze ervan uit dat het paradijs nooit aanbreekt: ‘Iedere nieuwe situatie brengt nieuwe misstanden en je moet maar hopen dat er een nieuwe voorhoede is die die misstanden tijdig ziet.’

De heldere probleemanalyse die Joke Smit maakte blijft tot op vandaag relevant. Riet Ory, adjunct-algemeen directeur bij Femma, maakte onlangs – meer dan vijftig jaar na het verschijnen van ‘Het onbehagen bij de vrouw’ – de bilan op

Wellicht minder bekend, maar eveneens  inspirerend is de liedtekst die Joke Smit, kort voor haar overlijden schreef: ‘Er is een land waar vrouwen willen wonen’. De basis voor de tekst werd eerder gelegd tijdens een vrouwenweekend. Joke werkte de tekst in 1981 af en Ruud Bos zorgde voor de muziek. Joke Smit maakt duidelijk dat vrouwen én mannen gevat worden door het  ‘gendersysteem’ en samen moeten werken aan een andere, meer gelijke samenleving.

Er is een land waar vrouwen willen wonen
Er is een land waar vrouwen willen wonen
Waar vrouw-zijn niet betekent: tweederangs en bang en klein
Waar vrouwen niet om mannen concurreren
Maar zusters en gelieven kunnen zijn
Waar rimpels niet de eenzaamheid voorspellen
Maar paspoort zijn naar wijsheid, aanzien, ’s werelds raadsvrouw zijn
Waar jonge vrouwen dus een leven voorbereiden
Waarin zij veertig, zestig, tachtig zullen zijn

Er is een land waar vrouwen willen wonen
Waar onrecht niet als een natuurgegeven wordt beschouwd
Waar dienstbaarheid niet toevalt aan één sekse
En niet vanzelf een man de leiding houdt
Waar moeder niet hetzelfde is als huisvrouw
Waar steeds opnieuw wordt nagegaan wie zwak zijn en wie sterk
Waar allen zorgen voor wie hulp behoeven
En ’t brood verdienen met maar vijf uur werk

Er is een land waar mannen willen wonen
Waar jongens van de plicht tot flink en stoer doen zijn bevrijd
Waar niemand wint ten koste van een ander
En man-zijn ook betekent: zorgzaamheid
Waar angst en rouw niet weggemoffeld worden
Waar mannen zonder baan niet denken dat ze minder zijn
Waar vrouw en man elkaar niet hoeven haten
Maar eindelijk bondgenoten kunnen zijn.

Er is een land waar mensen willen wonen
Waar jong zijn niet betekent dat je steeds wordt genegeerd
Waar zwakken met respect benaderd worden
En vreemdelingen niet meer gekleineerd
Waarin geweld door niemand meer geduld wordt
Waar allen kunnen troosten als een mens ten onder gaat
Dat is het land waar mensen willen wonen
Het land waar de saamhorigheid bestaat.

Wie is Joke Smit

Joke Smit (1933  - 1981) is een Nederlandse taalkundige, journaliste, politica en feministe. Haar essay ‘Het onbehagen bij de vrouw’ (1967) ging de geschiedenis in als het startsein van de Tweede Feministische Golf in Nederland.

 

Reageer