Elke koningin heeft zijn kasteel

Vind je de woorden ‘serendipiteit’ en ‘procrastinatie’ ook zo’n tongbrekers? Vraag je je ook af waarom mensen zo’n stadhuiswoorden gebruiken als het minder stijf, meer begrijpelijk en makkelijker kan? Eenvoudiger gezegd staat serendipiteit voor een niet-verwachte vondst doen of ‘zoeken naar een speld in een hooiberg en er uitrollen met een boerenmeid’, en procrastinatie voor iets telkens weer voor je uitschuiven of uitstelgedrag.

Ik heb er een hekel aan als mensen zich dom gaan voelen omdat de andere kant het nodig vindt zich in woorden van 100 euro uit te drukken. Ingewikkeld kan altijd simpeler: een duidelijke lijn waar ik in mijn vormings- en schrijfwerk voor kies. Het vraagt soms wat inspanning en opzoekwerk en ik slaag er ook niet altijd even goed is, maar het resultaat is het waard. Ook van mijn studenten op de Sociale Hogeschool verwachtte ik een duidelijke gewone taal in voorbereiding op hun werk met mensen met uiteenlopende achtergronden.

De kans bestaat dat je me jaren geleden in een of andere parochiezaal hoorde spreken over het boek ‘Huisvrouw: een beroep met risico’s’ dat we met vijf hulpverleensters schreven. Of dat je op het puntje van je stoel luisterde naar mijn verhaal gebaseerd op mijn boek ‘Thuiskomen. Scènes uit een lesbisch bestaan’. Of je las misschien iets van mijn hand in de Gezinsrubriek van de Volksmacht of Visie, of in de brievenrubriek van Het Rijk der Vrouw.

Mijn ervaring als psychotherapeute, boekenwurm en wijsneus op een aansprekende manier delen met anderen geeft mijn leven kleur en betekenis. Mijn pensionering biedt me de kans om terug regelmatiger in mijn pen te kruipen, zij het dat ik de ganzenveer ondertussen voor een toetsenbord verwisselde. Daaruit komen nu mijn ‘wetenschaapjes’ tevoorschijn, waarbij ik streef naar een uitnodigende mix van prettig leesbare gedachtespinsels op een bedje van boekenwijsheid en eigen ervaringen.

Een ander aandachtspunt of dada van mij is de plaats van het vrouwelijke in ons spreken en schrijven. Onderstaand wetenschaapje bied ik je graag aan ter illustratie van mijn idee hierover.

Elke koningin heeft zijn eigen kasteel.

‘Moet je dit horen, een journaliste schrijft: ‘Uit een Brits onderzoek over de wax- en scheergewoontes van 678 vrouwen van alle leeftijden blijkt dat 98% zijn oksels ooit heeft geschoren, 93% zijn benen, 82% epileerde zijn wenkbrauwen en 87% deed wel eens iets aan zijn bikinilijn’.’

‘Ja, wij vrouwen zijn daar aardig mee bezig.’

‘Hoe, wat? Is dat het enige wat je opvalt?’

‘Euh ..., aan je toon te horen ontgaat er me blijkbaar iets héél belangrijks.’

‘En wat als er het volgende staat? ‘Uit een Brits onderzoek over de wax- en scheergewoontes van 678 mannen van alle leeftijden, blijkt dat x% haar borsthaar scheert, x% haar wenkbrauwen epileert en als klap op de vuurpijl x% wel eens iets aan haar piemelbeharing doet’.’

‘Dat is ridicuul, absoluut onzinnig. Zoiets schrijf je toch niet. Je maakt van mannen toch geen vrouwen!’

‘Neen, maar van vrouwen wel mannen …. Zijn bikinilijn begot.’

‘Ja, dat lijkt me minder erg. Het valt in ieder geval niet zo op.’

‘Minder erg? Besef je wel wat je zegt!?’

‘Het is toch niet… ongewoon.’

‘En omdat het minder ongewoon is, moeten wij vrouwen maar slikken dat men over ons spreekt en schrijft alsof we mannen zijn. Besef je wel dat we op die manier nog maar eens onzichtbaar gemaakt worden!?’

‘Nu overdrijf je wel een beetje. Zo vaak gebeurt dat toch ook niet.’

‘Oh neen!? Ben je klaar voor nog wat voorbeelden?’

‘…’

‘Een andere vrouwelijke journalist slaagde erin om volgend onding in een krant gedrukt te krijgen: ‘Elk van de koninginnen, Fabiola, Paola en Mathilde, heeft zijn eigen kasteel op het domein en zijn eigen takenpakket’.’

‘Tja.’

‘Of eentje geplukt uit een cursus voor gynaecologen. ‘De vraag of de patiënt toestemming geeft voor de ingreep is cruciaal. Hij moet daarom voldoende ingelicht worden over de gang van zaken’.’

‘Euh, …’

‘Gy-nae-co-lo-gen! Capito?’

‘Ja, dat is niet zo fraai, maar ik vind het vooral grappig. Het spijt me, maar erg druk kan ik me daar niet over maken.’

‘Je bent niet alleen. De meerderheid van de mensen, en niet alleen mannen, struikelt daar niet over, merkt het zelfs niet eens op. Dus je bevindt je in goed gezelschap van dat zogenaamd ruimdenkend overwicht.’

‘Leuk, ….’

‘Nochtans lees ik regelmatig ronkende zinnen over de invloed van taal op onze gedachten en op de manier waarop we naar de wereld kijken. Wacht, ik zoek er een paar voor je op. Hier, de historicus Rutger Bregman schrijft: ‘Woorden doen meer dan een voorstelling geven van de werkelijkheid – ze veranderen de wereld om ons heen.’
En Jelle Van Riet, een journaliste die ook in de boekskes publiceert, formuleert het zo: ‘Woorden hebben een verpletterende kracht, en het is waar dat onze gedachten niet alleen de taal aantasten, maar de taal ook onze gedachten. Kleine bijklanken kunnen op een gigantisch waardeoordeel uitdraaien.’

‘Tja, in theorie is dat waar, maar de praktijk is anders. Mensen zijn zo’n gewoontedieren.’

‘Ok, laten we dan meteen beginnen deze gewoonte te veranderen. Wat denk je van: ‘Bij het optreden van huppeldepup in de AB was er 1800 vrouw aanwezig’. ‘

‘Euh, en waren er dan geen mannen?’

Meer over Majo Van Ryckeghem:

 

Reacties

Lieve Neukermans schreef

Bij de titel dacht ik al 'wat staat er nu bij Femma'. Voor mij was het dus een aandachtstrekker. Goed dat ik nu toch de betekenis van twee nieuwe woorden ken. Ik ga ook eens kijken naar de andere wetenschaapjes.

Reageer