Eline pikt seksisme niet langer en maakt statement met 100-koppig vrouwenorkest

{$items.title}

Goede klassieke muziek heeft helemaal niks te maken met gender. Logisch, denk jij. Maar het zal je verbazen hoe vastgeroest de cultuur is die vrouwelijke muzikanten en componisten laat geloven dat ze minder kunnen dan hun mannelijke collega’s. Contrabassiste Eline heeft daar genoeg van en organiseert op internationale vrouwendag een orkest met enkel vrouwelijke muzikanten.  Met muziek van enkel vrouwelijke componisten, uiteraard.

Foto's: Ingeborg Selleslags,

Ik ontmoet Eline in het restaurant van het conservatorium van Antwerpen. Er zijn nog enkele dagen te gaan voor het grote benefietconcert waarmee ze de aandacht wil vestigen op de ongelijkheid binnen de klassieke wereld. Ze ondervindt het zelf bijna dagelijks, maar dankzij haar bevraging voor haar masterscriptie over seksisme binnen de klassieke muziekwereld, kreeg ze het nog eens bevestigd.

Eline: “Normaal reageren er maar zo’n veertig mensen op bevragingen van de universiteit. Hier reageerden meer dan  tweehonderd mensen op en allemaal gaven ze aan dat er sprake was van een probleem.”

Hoe ziet dat probleem er precies uit?

“Dat heeft met veel te maken. Zo bestaan de toporkesten nog maar voor 31% uit vrouw. Daarnaast kwam er in mijn gesprekken met vrouwelijke klassieke muzikanten steeds een woord terug: erkenning.

Er zijn vrouwelijke componisten die niet gehoord worden,  puur omdat ze vrouw zijn. Een heel groot probleem is de stereotypering van muziekinstrumenten. Grote, luide instrumenten worden eerder als mannelijk gezien. Ik krijg regelmatig opmerkingen over mijn contrabas. ‘Is dat niet te zwaar voor je?’, ‘Kan je niet beter een piccolo spelen’ of ‘Het is toch niet logisch dat je zo’n instrument speelt’’.

Van vrouwen met blaasinstrumenten hoorde ik dat er voortdurend wordt getwijfeld over hun longcapaciteit. Als vrouw moet je je dus meestal eerst bewijzen voordat je als gelijke wordt gezien. Ik krijg meestal pas achteraf, nadat ik op het podium heb gestaan en mijn talent heb getoond excuses aangeboden. Met dit concert wil ik laten zien dat gender er echt helemaal niet toe doet. Iedereen kan muziek maken en iedereen kan daar goed of slecht in zijn. Dat heeft niks met mannen of vrouwen te maken.”

Kan je uitleggen wat seksisme persoonlijk met jou doet?
Pas op mijn zeventiende zijn mijn ogen hiervoor echt geopend. Voordien vond ik het allemaal maar normaal. Zo denken veel vrouwen: we horen het al zo lang dat we het normaal beginnen vinden dat we zo behandeld worden. Je lacht mee, maar van binnen voel je je gekleineerd. Het tast de waarden aan van jou als muzikant en op den duur voel je je ook minder.

Totdat er een punt kwam en ik vond dat we het niet meer moeten pikken. Ik heb de knop in mijn hoofd omgedraaid en besloten dat het geen zin heeft om uw hoofd in het donker te laten hangen. Nu laat ik het mij niet meer raken, maar ga ik steeds het gesprek aan.

Wat zeg je dan?

"Ik zeg dan: 'Ik weet dat je het niet zo bedoeld, maar zo komt het wel over.' Vaak blijkt dat ze er helemaal niet bij stilgestaan hebben voor ze hun opmerking plaatste. Ik vind het heel belangrijk om het positief te benaderen met een gezonde conversaties en positieve projecten. Zwaaien met de vinger, helpt niet. Ik wil met mijn talent laten zien dat bepaalde opvattingen complete onzin zijn. Ik zou het mij niet meer laten raken, maar steeds het gesprek aan gaan.  Vanaf dat moment ben ik steeds de discussie aangegaan."

Hoe is het idee ontstaan voor vrouwenconcert op 8 maart?

"Het idee voor een vrouwenorkest had ik al langer in mijn hoofd, maar het was pas tijdens mijn masterproef naar seksisme dat het idee wat concreter werd. Ik vond verhalen van vrouwelijk componisten en begon naar hun muziek te luisteren en dacht toen echt: wat is het probleem nu eigenlijk? Het viel heel hard op dat het er echt niet toe doet of je nu man of vrouw bent. Toen besloot ik om nu eindelijk dat vrouwenorkest realiteit te maken. Een groot feest waarin we alle vrouwen in de muziek erkenning geven. We maken samen een statement dat we allemaal vrouwen zijn en toch even goed spelen. Het doet er echt niet toe.”

 

Virago Symphonic Orchestra

Het Virago Symphonic Orchestra is een 100-koppig vrouwenorkest opgericht door contrabassiste Eline Cote. In dit concert wordt een select repertoire van vrouwelijke componisten uitgevoerd, onder leiding van Pascale Van Os. Deze samenwerking resulteert in een benefietconcert om een internationale organisatie die de vrouwenrechten steunt, verder te helpen: HeForShe. Dit project bewijst dat muzikaal talent en expressie niet gepaard gaan met gender.

 

Het benefietconcert vindt op 8 maart plaats in de Koningin Elizabeth Zaal in Antwerpen. tickets vind je via www.koninginelisabethzaal.be/nl/programma/virago-a-benefit-for-women-by-women.

Reageer