Trendrapport

8 trends in het leven van vrouwen vandaag

De samenleving evolueert snel.
Femma kijkt verwonderd, soms bewonderend of verontwaardigd naar wat er om ons heen gebeurt.
Zo krijgt onze visie vorm.
We delen onze inzichten graag om onszelf uit te dagen
en anderen te inspireren en mobiliseren.
Met een lijvig rapport vatten we een aantal trends,
geven we aan hoe wij er mee aan de slag gaan.
We hopen dat ook ruimer middenveld en beleid zich aangesproken voelen.
Het volledige trendrapport vind je op deze pagina.
Hieronder lees je de 8 trends in een notendop.
Veel leesplezier!

Eva Brumagne, algemeen directeur Femma

8 trends die die het leven van elke vrouw beïnvloeden

01. Mens, erger je… en droom!

De 30-urige werkweek onrealistisch? Dat zei men tachtig jaar geleden over betaalde verlofdagen.

Beeld je eens in hoe het leven van je gezin eruit zou zien als een 30-urige werkweek het nieuwe voltijds zou zijn. Onrealistisch? Dat zei men tachtig jaar geleden over betaalde verlofdagen. In de samenleving groeit het verlangen om positie in te nemen en ruimte te creëren om mee te schrijven aan de toekomst. Een steeds sterkere onderstroom roept om verandering. Femma is maar één van vele organisaties die dit doet. Ook anderen binnen en buiten het middenveld nemen stelling in. Denk maar aan de Indignados, de Transitiebeweging en talloze denktanks en actiegroepen. We hebben opnieuw de moed om met nieuwe ogen te kijken naar de manier waarop we ons leven organiseren.

02. Zelfgemaakt, handgemaakt

Liever wat minder, maar beter, echter, duurzamer en ecologisch verantwoorder.

Zelf maken is in. In het Engels heet dat Do-It-Yourself of kortweg ‘DIY’. Wie zelf zijn huis verbouwt, juwelen ontwerpt, een fietsband herstelt, sjaals breit, kerstkaarten knutselt of zich laat inspireren door Jeroen Meus, is een DIY’er. Dankzij sociale media inspireren we elkaar over de grenzen heen. Maar de trend gaat over meer dan het plezier van iets met je handen te maken of geld te besparen. DIY staat voor een bewuste keuze voor authenticiteit en duurzaamheid. Liever wat minder, maar beter, echter, duurzamer en ecologisch verantwoorder. De voorkeur groeit voor producten die niet snel stuk gaan, die wel te herstellen zijn en daarvoor niet naar China moeten gestuurd worden.

03. Tijd voor een nieuw sociaal statuut

Mantelzorg, vrijwilligerswerk en opvoeding van kinderen worden even belangrijk geacht als het produceren van goederen en diensten tegen betaling.

Met zijn tweeën voltijds werken, een zware hypotheek torsen en ondertussen de kinderen zo goed mogelijk opvoeden met de hulp van (dure) voltijdse kinderopvang. Vrouwen voelen de combinatiedruk het sterkst: zij spenderen per week 12 uur meer aan huishoudelijke taken, kinderzorg en opvoeding dan mannen. Daarom haken (vooral) vrouwen af. Steeds meer organisaties en experten pleiten voor een alternatief sociaal contract. Mantelzorg, vrijwilligerswerk en opvoeding van kinderen worden even belangrijk geacht als het produceren van goederen en diensten tegen betaling. We kiezen dus voor een sociaal model waarin we minder uren werken. Dit biedt mogelijkheden om op een ontspannen manier langer te werken en loopbanen beter te verdelen over de actieve levensjaren. Het  opent de weg naar meer tussen vrouwen en mannen.

04. Superdiversiteit doorbreekt grenzen

Superdiversiteit is niet goed of slecht, het is gewoon een feit.

Eén op zes Vlamingen heeft een vreemde herkomst.  De heersende visie op de multiculturele samenleving schiet tekort. Superdiversiteit dekt de lading beter. Er zijn immers veel factoren die ons divers maken: religie, opleidingsniveau, werk, geaardheid, leeftijd… Dit is niet goed of slecht. Het is gewoon een feit dat bepalend is voor de identiteit van vrouwen (en mannen) vandaag. We hebben de opdracht om contact, gesprek, wisselwerking te organiseren. Niet om homogeniteit na te streven, wel om de waarde van het verschil zelf.

05. Anders gaan werken

Het nieuwe werken laat mensen toe om hun eigen werk en leven te organiseren.

 

Slechts één op vijf Vlamingen vindt zijn job motiverend. Vrouwen kunnen  minder vaak hun eigen uren kiezen dan mannen. Hun job is vaker mentaal vermoeiend, ze hebben minder leermogelijkheden en kampen meer met werk-privéconflicten. Een alternatieve visie dringt zich op. Er vloeide al heel wat inkt over ‘het nieuwe werken’, onafhankelijk van plaats of tijd. Dit geeft werknemers autonomie en vertrouwen, creëert  teamwerk en verbetert  de informatiedoorstroming in de organisatie. Het laat werknemers toe om hun eigen werk en leven te organiseren. Dat is uiteindelijk in het voordeel van werknemers, werkgevers en de hele samenleving.

06. Geen digitaal zonder verhaal

De uitdaging is mensen te laten vertellen over de kracht, goesting en betekenis van wat ze doen.

Wetenschappers voorspellen de teloorgang van Facebook. De uittocht van jongeren is al begonnen in de VS. Daar tegenover staat dat het succes in de leeftijdsgroepen 35+ toeneemt. Sociale media zijn onmisbaar geworden. Ook voor verenigingen, de stuwende kracht voor maatschappelijke actie, bewustwording, beweging. Sterke verhalen maken dit tastbaar. De uitdaging is mensen te laten vertellen over de kracht, de goesting en de betekenis die ze ervaren bij wat ze doen. Die kracht tonen en niet het product waaruit ze de kracht putten is een troef van digitale en ‘sociale’ communicatie. Niet meer beperkt tot slogans. Zo geraken sociale media verankerd in een bruisend sociaal weefsel.

07. Delen is het nieuwe hebben

Een mooi neveneffect is dat het contact tussen mensen bevordert.

Voor wie geboren werd voor 1965 (babyboomers) is bezit een vorm van status. Voor jongere generaties zijn ervaringen belangrijker. Millennials – de tieners van vandaag – delen alles:  hun kleren, schoenen, handtassen, muziek, foto’s, video’s… Volgens trendwatchers is het rijk van de hyperconsumptie ten einde. We willen niet noodzakelijk een auto, maar we willen wel kunnen rijden. De focus verschuift van bezit naar toegang. Voor vrouwen is dit niet nieuw. Ze delen kleren, gebruiken elkaars champagneglazen, carpoolen naar de Femmavergadering en organiseren potluck parties. Een mooi neveneffect is dat het contact tussen mensen bevordert. Dat kan ook over generaties heen verrijkend zijn.

08. Samen alleen

Verenigingen trekken mensen uit hun gewone routine en dat geeft wonderbaarlijk veel zuurstof.

Hoewel we als gemeenschap welvarender zijn dan ooit, zijn we niet gelukkiger. We kampen met een toenemend aantal depressies, burn-out en eenzaamheid.  Werkende vrouwen tussen de 40 en 60 lopen een groot risico om zich eenzaam te voelen. De dagelijkse ratrace (gezin, huis, werk) vervreemdt hen van het vertrouwde sociale weefsel. Verenigingen trekken mensen uit hun gewone routine en dat geeft wonderbaarlijk veel zuurstof. Er leeft veel zorg en warmte. Tegelijk zijn het vaak ‘kleine solidaire eilandjes’. Onderzoek wees uit dat vrijwilligers in verenigingen meer betrokken zijn bij hun gemeenten en meer bereid zijn elkaar te helpen, maar dat ze minder open staan tegenover bijvoorbeeld allochtonen en homo’s. Laten we de deuren openzetten voor nieuwkomers in de buurt en voor wie anders is, in welk opzicht dan ook.